3 godzin temu
Burak cukrowy należy do roślin o dużych potrzebach pokarmowych. W początkowych fazach wzrostu w ograniczonym stopniu pobiera on składniki pokarmowe przez korzenie, a proces ten ulega nasileniu po około 60 dniach wegetacji. W okresie rozrostu korzenia spichrzowego i narastania towarzyszących mu liści, czyli od 60. do 130. dnia wegetacji, burak cukrowy pobiera 75% całkowitej dawki azotu, fosforu i potasu oraz prawie całą dawkę wapnia.
Nawożenie azotowe
W uprawie buraka cukrowego dawka azotu, która obejmuje azot nawozowy oraz azot pozostawiony po przedplonie nie powinna być wyższa niż 160 kg/ha. Przy ustalaniu dawki azotu należy przyjąć maksymalizację plonu cukru a nie plonu korzeni. Na stanowiskach nawożonych obornikiem dawka azotu powinna wynosić 100 – 120 kg N/ha, a bez obornika – 140 – 160 kg N/ha. Wyższe dawki azotu nie wpływają na zwiększenie plonu cukru.
Nawożenie azotowe stosowane jest przedsiewnie i pogłównie. Zbyt późna aplikacja pogłównej dawki azotu (na przełomie III dekady maja i I dekady czerwca), szczególnie w przypadku niskich opadów atmosferycznych, ogranicza jego pobieranie przez system korzeniowy. Przy zaleganiu azotu w glebie dochodzi do wytworzenia przez rośliny krótkich i silnie rozwidlonych korzeni spichrzowych oraz płytko sięgających korzeni sorbujących. Uniemożliwia to roślinie korzystanie z wody i składników pokarmowych znajdujących się w niższych warstwach gleby, co obniża plon korzeni oraz pogarsza jego parametry jakościowe. Korzenie zawierają mniej sacharozy oraz więcej niebiałkowych form azotu oraz potasu i sodu.
W uprawie buraka cukrowego należy wystrzegać się przenawożenia azotem, ponieważ prowadzi to do pogorszenia parametrów jakościowych korzeni, poprzez gromadzenie w korzeniach składników melasotwórczych. Burak jest w większym stopniu podatny wówczas na choroby grzybowe. Z kolei przy niedoborze azotu dochodzi do zmniejszenia zawartości chlorofilu, szczególnie w liściach starszych, co osłabia aktywność fotosyntetyczną roślin, obniżając tym samym plony korzeni.
Nawożenie fosforowe i potasowe
Z plonem na poziomie 40 t korzeni z odpowiednią masą liści burak cukrowy pobiera około 60 – 80 kg fosforu z 1 ha. Nawożenie fosforowe zależy od zasobności gleby w ten składnik pokarmowy i waha się w granicach od 20 do 100 kg P2O5/ha. Na glebach ubogich w fosfor wskazane są wyższe dawki fosforu w celu zwiększenia zasobności gleby. Fosfor zaleca się w jesienią, co zabezpiecza jego zasoby w głębszych warstwach gleby, umożliwiając jego wykorzystanie przez rośliny w czasie rozwoju korzenia spichrzowego, czyli w okresie największego zapotrzebowania buraka cukrowego na fosfor. W przypadku zastosowania fosforu wiosną, wskazana jest jego aplikacja na około 2 tygodnie przed siewem buraków, ze względu na Wcześniejsze nawożenie fosforowe związane jest z dużą wrażliwością kiełków buraka na stężone roztwory glebowe.
Burak wykazuje duże potrzeby pokarmowe w stosunku do potasu, a zalecane dawki tego składnika w zależności od zasobności gleby wynoszą od 60 do 140 kg K2O/ha. Potas wpływa na zwiększenie plonu korzeni oraz zawartości cukru w plonie użytkowym, poprzez aktywację enzymów odpowiedzialnych za odprowadzanie asymilatów z liści do korzeni. Nawożenie potasowe wskazane jest w okresie jesiennym, a na glebach lżejszych potas można stosować wiosną, jednak należy zwrócić uwagę na możliwość nadmiernego zasolenia gleby, zwłaszcza w przypadku aplikacji soli niskoprocentowych.
W uprawie buraka cukrowego poza nawozami jednoskładnikowymi można wnosić nawozy wieloskładnikowe dostosowane do uprawy tej rośliny, takie jak chociażby LUBOFOS RS, zawierający nie tylko NPK, ale również niezbędny w uprawie buraka cukrowego wapń oraz magnez i siarkę, a także bor. Magnez i siarka zwiększają efektywności wykorzystania azotu przez rośliny. Bor odgrywa najważniejsze znaczenie w transporcie cukrów z liści do korzenia spichrzowego, co pozwala na uzyskanie lepszych parametrów polaryzacji. Poprawia również odporność buraka na choroby grzybowe. Podobnie OPTIPLON 4-14-30 poza azotem, fosforem i potasem dostarcza roślinom niezbędnego wapnia i siarki.
