Jesienne nawożenie azotem – terminy i zasady

Zdjęcie: Jesienne nawożenie azotem – terminy i zasady

Nawożenie azotem: Przypominamy o jesiennych terminach stosowania nawozów zawierających azot, określonych w tzw. programie azotanowym. Terminy zależą od rodzaju nawozu, sposobu użytkowania gruntu oraz jego lokalizacji. W wyjątkowych sytuacjach przepisy umożliwiają późniejsze nawożenie na gruntach ornych.

Prawidłowy termin stosowania nawozów azotowych ma najważniejsze znaczenie zarówno dla efektywnego wykorzystania składników pokarmowych przez rośliny, jak i dla ochrony środowiska przed nadmiernym spływem biogenów do wód.

Do kiedy można stosować nawozy jesienią?

1. Nawozy naturalne stałe (obornik, pomiot ptasi)

• Do 31 października – na gruntach ornych.
• Do 30 listopada – na trwałych użytkach zielonych, w uprawach wieloletnich oraz uprawach trwałych.

2. Nawozy azotowe mineralne oraz nawozy naturalne płynne (gnojowica, gnojówka)

• Do 20 października (w zależności od gminy termin ten może upływać 15 lub 25 października) – na gruntach ornych.
• Do 31 października – na trwałych użytkach zielonych, w uprawach wieloletnich oraz uprawach trwałych.

Ważne: Powyższe ograniczenia terminowe nie dotyczą upraw prowadzonych pod osłonami oraz upraw kontenerowych.

Możliwość późniejszego stosowania nawozów jesienią

Przepisy przewidują dwa wyjątki, w których nawozy azotowe mogą być stosowane na gruntach ornych po wyznaczonych terminach:

• Niekorzystne warunki pogodowe – o ile susza lub nadmierne uwilgotnienie gleby uniemożliwiły wcześniejszy zbiór lub nawożenie, zabieg można wykonać później, jednak nie później niż do 30 listopada. Rolnik ocenia lokalne warunki samodzielnie, a program azotanowy nie wymaga specjalnego dokumentowania takich sytuacji.
• Zakładanie upraw jesienią po późno zbieranych przedplonach (np. po buraku cukrowym, kukurydzy lub późnych warzywach) – nawozy można stosować do końca jesieni, pod warunkiem że:
  • dawka azotu w wieloskładnikowych nawozach mineralnych nie przekracza 30 kg N/ha;
  • termin zbioru przedplonu, data zastosowania nawozu, rodzaj i dawka nawozu oraz termin siewu jesiennej uprawy zostaną szczegółowo udokumentowane.

Zakaz stosowania nawozów w trudnych warunkach glebowych

Niezależnie od obowiązujących terminów oraz wyjątków, bezwzględnie zabrania się stosowania nawozów na glebach:

• zalanych wodą,
• nasyconych wodą,
• pokrytych śniegiem,
• zamarzniętych (za glebę zamarzniętą nie uznaje się jednak gleby, która rozmarza co najmniej powierzchniowo w ciągu dnia).

Podstawa prawna

• Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 31 stycznia 2023 r. w sprawie „Programu działań mających na celu zmniejszenie zanieczyszczenia wód azotanami pochodzącymi ze źródeł rolniczych oraz zapobieganie dalszemu zanieczyszczeniu” (Dz.U. z 2023 r. poz. 244) – tzw. program azotanowy (rozdział 1.3).
• Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. – Prawo wodne, z późniejszymi zmianami.
• Ustawa z dnia 10 lipca 2007 r. o nawozach i nawożeniu, z późniejszymi zmianami.

Źródło: MRiRW