Krótszy dzień pracy przez upał? Pensja nie może być niższa

Fala upałów już daje się we znaki pracownikom w całej Polsce. W wielu miejscach temperatura zbliża się do 40 stopni Celsjusza, a praca na polu, budowie, w magazynie czy hali produkcyjnej staje się szczególnie obciążająca. Minister rodziny, pracy i polityki społecznej Agnieszka Dziemianowicz-Bąk zwróciła się do Państwowej Inspekcji Pracy o wzmożenie kontroli w zakładach pracy.

Krótszy dzień pracy przez upał? Pensja nie może być niższa

Inspektorzy mają sprawdzać, czy firmy rzeczywiście chronią pracowników przed skutkami wysokiej temperatury. Pod lupą znajdą się zarówno przedsiębiorstwa, w których praca odbywa się pod gołym niebem, jak i biura, hale, magazyny oraz zakłady produkcyjne.

PIP sprawdzi warunki pracy podczas upałów

Minister rodziny skierowała pismo do Głównego Inspektora Pracy Marcina Staneckiego. Zaapelowała w nim o podjęcie wzmożonych kontroli, które mają zweryfikować, czy pracodawcy przestrzegają zasad chroniących zatrudnionych przed wysokimi temperaturami.

Jak podkreślono, działania są potrzebne ze względu na panujące w tej chwili upały i mają poprawić bezpieczeństwo osób pracujących w trudnych warunkach. Wysoka temperatura może powodować odwodnienie, osłabienie, zaburzenia koncentracji, a choćby omdlenia. W przypadku pracy przy maszynach, prowadzenia pojazdów czy wykonywania robót na wysokości ryzyko wypadku wyraźnie rośnie.

Woda dla pracowników jest obowiązkowa

Jednym z podstawowych obowiązków pracodawcy jest zapewnienie pracownikom bezpłatnych napojów. Muszą one być dostępne przez cały czas pracy i w ilości odpowiadającej potrzebom całej załogi.

Obowiązek ten dotyczy:

• pracy wykonywanej na otwartej przestrzeni, gdy temperatura przekracza 25 stopni Celsjusza;
• pracy w pomieszczeniach, gdy temperatura przekracza 28 stopni Celsjusza.

W praktyce oznacza to, iż podczas obecnej fali upałów pracodawca nie może ograniczyć się do pojedynczej butelki wody. Napoje powinny być łatwo dostępne dla pracowników przez całą zmianę.

Cień i miejsce odpoczynku dla osób pracujących na zewnątrz

Szczególne znaczenie mają warunki pracy osób wykonujących obowiązki w pełnym słońcu. Dotyczy to między innymi pracowników rolnych, budowlanych, drogowych, sadowników, osób zatrudnionych przy zbiorach oraz operatorów maszyn pracujących w terenie.

Pracodawca powinien zapewnić możliwość odpoczynku w miejscu osłoniętym przed słońcem. Może to być wiata, namiot, kontener socjalny lub inne zadaszone miejsce, które pozwala pracownikowi schronić się przed bezpośrednim promieniowaniem.

W czasie największego nasłonecznienia warto również zmienić organizację pracy. Najcięższe zadania powinny być wykonywane rano albo późnym popołudniem, gdy temperatura jest niższa.

Kontrole obejmą biura, magazyny i hale

Państwowa Inspekcja Pracy ma sprawdzać także warunki panujące wewnątrz budynków. Wysoka temperatura w biurach, magazynach i halach może być równie uciążliwa jak praca w terenie.

Pracodawcy powinni stosować rozwiązania ograniczające nagrzewanie pomieszczeń, takie jak rolety, żaluzje, osłony przeciwsłoneczne, wentylacja czy klimatyzacja. Istotne jest również zapewnienie pracownikom możliwości odpoczynku i regeneracji, zwłaszcza w miejscach, gdzie wysoka temperatura utrzymuje się przez wiele godzin.

Dodatkowe przerwy i krótszy dzień pracy

Resort pracy przypomina, iż firmy mogą wprowadzać rozwiązania wykraczające poza podstawowe obowiązki. W czasie upałów pracodawca może między innymi:

• wprowadzić dodatkowe przerwy;
• ograniczyć pracę w najgorętszych godzinach dnia;
• przesunąć część obowiązków na wcześniejsze godziny;
• zastosować rotację pracowników;
• skrócić czas pracy.

Ważne jest, iż skrócenie dnia pracy z powodu upałów nie może prowadzić do obniżenia wynagrodzenia pracownika. Koszty organizacji bezpiecznej pracy w ekstremalnych temperaturach pozostają po stronie pracodawcy.

Rolnictwo szczególnie narażone na skutki upału

Dla gospodarstw rolnych obecne temperatury oznaczają podwójne wyzwanie. Z jednej strony trwa okres intensywnych prac polowych, zbiorów i transportu. Z drugiej – wysoka temperatura zwiększa zagrożenie dla zdrowia osób pracujących przy maszynach, zwierzętach i uprawach.

Podczas prac polowych niezbędne są regularne przerwy, stały dostęp do wody oraz możliwość odpoczynku w cieniu. Warto pamiętać, iż przegrzanie organizmu może nastąpić szybko, szczególnie przy wysiłku fizycznym i pracy w kabinie maszyny nagrzanej przez słońce.

Upały już trwają, a kontrole PIP mają sprawdzić, czy pracodawcy odpowiednio reagują na zagrożenie. Woda, cień, przerwy i bezpieczna organizacja pracy nie są dobrą wolą firmy, ale elementem ochrony zdrowia zatrudnionych.