KRUS pomoże rolnikom w razie choroby i nieobecności. Ruszyły prace nad systemem zastępstw

Co zrobić, gdy rolnik zachoruje, trafi do szpitala lub będzie potrzebował kilku dni odpoczynku, a gospodarstwo wymaga codziennej pracy? Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi rozpoczęło konsultacje dotyczące możliwości wprowadzenia w Polsce systemu zastępstw w gospodarstwach rolnych. Pierwsze spotkanie odbyło się 9 listopada 2026 r. w siedzibie Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego (KRUS). W rozmowach uczestniczyli sami rolnicy oraz przedstawiciele resortu i KRUS.

KRUS pomoże rolnikom w razie choroby i nieobecności. Ruszyły prace nad systemem zastępstw. Fot. KRUS

Prowadzenie gospodarstwa rolnego, szczególnie zajmującego się produkcją zwierzęcą, wymaga pracy niezależnie od dnia tygodnia czy sytuacji zdrowotnej właściciela. Choroba, konieczność leczenia lub wyjazd rodzinny mogą więc stwarzać poważne problemy organizacyjne.

Odpowiedzią na takie sytuacje mógłby być system zastępstw, który umożliwiałby czasowe przejęcie obowiązków rolnika przez odpowiednio przygotowaną osobę.

System zastępstw w rolnictwie. Pierwsze rozmowy z rolnikami

Spotkanie konsultacyjne zorganizowało Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Odbyło się ono w siedzibie KRUS.

W rozmowach uczestniczyli rolnicy, przedstawiciele ministerstwa, w tym zastępca dyrektora Departamentu Transferu Wiedzy i Spraw Społecznych Damian Nowak, a także prezes KRUS Tomasz Ślusarczyk i zastępca prezesa Helena Rudzis-Gruchała.

Celem spotkania było rozpoczęcie dyskusji nad możliwością stworzenia systemu, który zapewniłby gospodarstwom zastępstwo podczas czasowej nieobecności rolnika.

Organizatorzy podkreślają, iż prace rozpoczęto od konsultacji z osobami bezpośrednio prowadzącymi gospodarstwa. Ich doświadczenia i potrzeby mają być punktem wyjścia do opracowania ewentualnych rozwiązań.

Choroba, leczenie czy urlop. Gospodarstwo musi funkcjonować

Problem zastępstw jest szczególnie istotny w gospodarstwach utrzymujących zwierzęta.

Codzienne karmienie, dojenie, kontrola zdrowia zwierząt oraz obsługa urządzeń nie mogą zostać wstrzymane z powodu choroby właściciela.

W gospodarstwach prowadzących produkcję roślinną trudności mogą pojawić się z kolei podczas spiętrzenia prac sezonowych, szczególnie w czasie siewów i zbiorów.

System zastępstw mógłby umożliwić czasowe wykonywanie niezbędnych prac przez inną osobę, zapewniając ciągłość funkcjonowania gospodarstwa.

Rozwiązanie takie mogłoby mieć znaczenie również dla bezpieczeństwa pracy. Rolnik, który z powodu choroby lub przemęczenia nie powinien wykonywać określonych czynności, nie zawsze ma możliwość przekazania obowiązków komuś innemu.

W innych krajach Europy takie rozwiązania już funkcjonują

Systemy zastępstw są stosowane w wybranych państwach europejskich. Ich zadaniem jest zapewnienie pomocy w prowadzeniu gospodarstwa w sytuacjach, gdy rolnik nie może osobiście wykonywać swoich obowiązków.

Rozwiązania te mogą obejmować czasową organizację pracy zastępczej, jednak szczegółowe zasady zależą od systemu przyjętego w danym kraju.

Polska dopiero rozpoczyna dyskusję nad ewentualnym wprowadzeniem podobnego mechanizmu.

Na obecnym etapie nie przedstawiono jeszcze szczegółowych zasad jego finansowania, warunków korzystania z zastępstw ani sposobu organizacji takiej pomocy.

Nie wiadomo również, czy i w jakim zakresie koszty zastępstwa byłyby pokrywane ze środków publicznych.

KRUS deklaruje udział w przygotowaniu nowych rozwiązań

Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego zadeklarowała gotowość do uczestniczenia w dalszych pracach nad systemem zastępstw.

Instytucja wskazuje, iż posiada rozbudowaną sieć jednostek terenowych, doświadczenie w obsłudze rolników oraz wiedzę o potrzebach mieszkańców obszarów wiejskich.

Te zasoby mogłyby zostać wykorzystane podczas opracowywania przyszłych rozwiązań.

Na razie nie podjęto jednak decyzji o powierzeniu KRUS organizacji systemu ani o uruchomieniu konkretnego programu.

Kiedy rolnicy będą mogli korzystać z zastępstw?

Spotkanie z 9 listopada było pierwszym etapem konsultacji. Oznacza to, iż system zastępstw nie został jeszcze wprowadzony, a jego ostateczny kształt pozostaje otwarty.

Do ustalenia pozostają przede wszystkim zasady finansowania, sposób zapewnienia zastępców oraz warunki, na jakich rolnicy mogliby korzystać z takiej pomocy.

Istotną kwestią będzie również określenie, czy wsparcie obejmowałoby wyłącznie nieobecność spowodowaną chorobą lub leczeniem, czy także inne sytuacje, w tym wypoczynek.

Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi rozpoczęło konsultacje, ale nie wskazało jeszcze terminu uruchomienia systemu.