1 dzień temu
W Brukseli trwa nerwowa rozgrywka o przyszłość europejskich gospodarstw. Na kilka dni przed kluczowym głosowaniem w sprawie umowy handlowej UE–Mercosur ministrowie rolnictwa państw członkowskich spotkali się na nadzwyczajnych rozmowach, których stawka jest dla rolników ogromna: realne zabezpieczenia przed napływem taniej żywności spoza Unii i utratą konkurencyjności po 2027 roku.
Spotkanie ministra Stefana Krajewskiego oraz wiceministrów Jacka Czerniaka i Adama Nowaka z ministrem rolnictwa i rozwoju wsi Rumunii Florin-Ionuț Barbu, Fot. MRiRWAlarm w Brukseli: rolnictwo kontra Mercosur
Nadzwyczajne spotkanie ministrów rolnictwa UE odbyło się z udziałem unijnych komisarzy ds. handlu i rolnictwa. Tematem numer jeden były rozszerzone klauzule bezpieczeństwa w umowie UE–Mercosur oraz finansowanie Wspólnej Polityki Rolnej po 2027 roku. To właśnie te dwa obszary budzą dziś największe obawy wśród rolników w całej Europie.
Polska delegacja w ofensywie
Polskę reprezentowali: Stefan Krajewski, sekretarz stanu Jacek Czerniak oraz podsekretarz stanu Adam Nowak.
Równolegle do oficjalnych obrad trwały intensywne rozmowy bilateralne, których celem było zbudowanie koalicji państw sprzeciwiających się niekontrolowanemu otwarciu rynku UE.
W agendzie znalazły się m.in. spotkania ministrów rolnictwa Grupy Wyszehradzkiej oraz rozmowy z przedstawicielami Irlandii, Rumunii, Włoch i Cypru, który w tej chwili sprawuje prezydencję w Radzie UE.
Polska i Francja mówią „nie”
– Nie ma jeszcze ostatecznych deklaracji przed piątkowym głosowaniem w COREPER. Dziś jednoznaczny sprzeciw wobec umowy UE–Mercosur wyrażają Polska i Francja – podkreślił po rozmowach minister Stefan Krajewski.
Kluczowe pozostaje stanowisko Włoch, które mogą przesądzić o utworzeniu mniejszości blokującej.
Klauzule ochronne i zasada wzajemności
Polska przypomina, iż jej sprzeciw wobec Mercosuru ma solidne podstawy prawne i polityczne. Uchwała Rady Ministrów z listopada 2024 r. oraz stanowisko Komitetu do Spraw Europejskich jednoznacznie odrzucają umowę w obecnym kształcie.
Przełomem były poprawki przyjęte 16 grudnia 2025 r. przez Parlament Europejski, zgłoszone przez Krzysztofa Hetmana. Rozszerzyły one klauzule ochronne i wprowadziły zasadę wzajemności, czyli obowiązek spełniania przez importerów tych samych standardów, które obowiązują rolników w UE. To właśnie te poprawki zatrzymały przyjęcie umowy w grudniu.
Fundusz kompensacyjny – realna tarcza dla rolników
Polska ponownie postawiła na stole postulat utworzenia unijnego funduszu kompensacyjnego, który pokrywałby straty rolników wynikające z umów handlowych, w tym z Mercosurem.
– Tam, gdzie przeważają interesy gospodarcze, potrzebne są twarde zabezpieczenia dla rolników – zaznaczył minister Krajewski.
Choć Komisja Europejska dotąd odnosiła się do tego pomysłu sceptycznie, coraz więcej państw zaczyna dostrzegać, iż bez realnych pieniędzy klauzule ochronne pozostaną martwym zapisem.
WPR po 2027 roku: pieniądze i dwa filary
Równolegle trwa walka o przyszły budżet WPR. Polska i grupa państw członkowskich domagają się zwiększenia środków, zachowania dwufilarowej struktury WPR i wyraźnego wyodrębnienia funduszy na ochronę rynku rolnego UE.
Piątek zdecyduje
Decyzja w sprawie dalszego procedowania umowy UE–Mercosur ma zapaść w piątek, 9 stycznia 2026 r., podczas posiedzenia COREPER. Dla rolników w całej Unii to moment kluczowy. Albo Europa postawi realną tamę nieuczciwej konkurencji, albo konsekwencje tej umowy będą odczuwalne w gospodarstwach przez długie lata.
