Międzyplony po terminie? Można siać, ale ARiMR obniży płatność

Rolnicy, którzy nie zdążyli wysiać międzyplonów ozimych do 1 października, nie muszą automatycznie rezygnować z realizacji praktyki w ramach ekoschematu. Ministerstwo Rolnictwa wyjaśnia, iż późniejszy siew jest możliwy, ale oznacza zmniejszenie płatności. Przy siewie po 1 października sankcja wynosi 30 proc., a po 15 października – już 70 proc. Jest jednak istotny wyjątek: o ile opóźnienie wynikało z siły wyższej uznanej przez ARiMR, kary administracyjne nie są stosowane.

Międzyplony po terminie? Można siać, ale ARiMR obniży płatność. Fot. wygenerowane przez AI

Krajowa Rada Izb Rolniczych wystąpiła 28 września 2026 r. do resortu rolnictwa o wydłużenie do 15 października terminu wysiewu międzyplonów ozimych w ramach ekoschematu „Rolnictwo węglowe i zarządzanie składnikami odżywczymi”.

Ministerstwo nie zdecydowało się jednak na proste przesunięcie terminu. Wyjaśniło, iż data 1 października wynika nie tylko z krajowych przepisów, ale została również zapisana w Planie Strategicznym dla WPR 2023–2027.

1 października pozostaje podstawowym terminem

W przypadku praktyki „Międzyplony ozime lub wsiewki śródplonowe” jednym z podstawowych wymagań jest wysianie międzyplonu ozimego najpóźniej do 1 października.

Dlaczego resort nie może po prostu przesunąć tego terminu o dwa tygodnie?

Jak tłumaczy MRiRW, zmiana wymagałaby najpierw zgody Komitetu Monitorującego Plan Strategiczny WPR 2023–2027, następnie akceptacji Komisji Europejskiej, a później odpowiedniej zmiany przepisów krajowych.

Ministerstwo określa tę procedurę jako złożoną i długotrwałą. W praktyce oznacza to, iż postulowane przez KRIR przesunięcie podstawowego terminu na 15 października nie zostało wprowadzone.

Nie zdążyłeś do 1 października? Międzyplon przez cały czas można wysiać

To jednak nie oznacza, iż rolnik, który przekroczył termin 1 października, automatycznie traci całą płatność za praktykę.

Przepisy przewidują możliwość późniejszego wysiewu. Trzeba jednak liczyć się z pomniejszeniem należnego wsparcia.

W przypadku wysiania międzyplonu po 1 października, ale nie później niż do 15 października, przewidziano zmniejszenie wynoszące 30 proc.

Znacznie poważniejsze konsekwencje dotyczą jeszcze późniejszego siewu. Po 15 października zmniejszenie wynosi 70 proc.

Warto przy tym zwrócić uwagę na sposób naliczania pomniejszenia. Nie w każdym przypadku oznacza ono automatycznie obcięcie całej płatności za ekoschemat o 30 lub 70 proc.

Jak wyjaśnia MRiRW, zmniejszenie jest ustalane w odniesieniu do kwoty płatności dotyczącej tej praktyki oraz procentowego stosunku powierzchni objętej uchybieniem do powierzchni, na której wymogi powinny być przestrzegane.

Jeżeli więc opóźnienie dotyczy tylko części zgłoszonego areału, znaczenie ma powierzchnia, na której stwierdzono uchybienie.

Jest wyjątek. Rolnik może powołać się na siłę wyższą

Drugim rozwiązaniem przewidzianym dla rolników, którzy z przyczyn od siebie niezależnych nie mogli dotrzymać terminu, jest zgłoszenie do ARiMR wystąpienia siły wyższej.

Nie wystarczy jednak samo oświadczenie, iż międzyplonu nie udało się wysiać w terminie. Rolnik powinien przedstawić dowody potwierdzające okoliczności, które uniemożliwiły wykonanie prac.

Jeżeli ARiMR potwierdzi wystąpienie siły wyższej, nie stosuje się kar administracyjnych.

ARiMR będzie oceniać każdy przypadek oddzielnie

Nie ma automatycznego katalogu sytuacji, w których każde opóźnienie zostanie uznane za siłę wyższą. Agencja ma rozpatrywać sprawy indywidualnie.

Pod uwagę brane będzie przede wszystkim to, czy zdarzenie miało charakter nadzwyczajny i nieprzewidywalny oraz czy rolnik mógł uniknąć jego konsekwencji mimo zachowania należytej staranności.

To istotne zwłaszcza w przypadku problemów związanych z warunkami pogodowymi. Sam fakt wystąpienia niesprzyjającej pogody nie przesądza jeszcze automatycznie o uznaniu siły wyższej – najważniejsze będą konkretne okoliczności dotyczące danego gospodarstwa oraz przedstawione dowody.

Kto podejmuje ostateczną decyzję?

O tym, czy w konkretnym przypadku spełnione zostały warunki przyznania wsparcia, rozstrzyga organ prowadzący postępowanie.

W sprawach dotyczących płatności bezpośrednich adekwatny jest kierownik biura powiatowego ARiMR odpowiedniego ze względu na miejsce zamieszkania albo siedzibę rolnika.

Dlatego gospodarstwa, które nie dotrzymały terminu z przyczyn niezależnych od siebie i zamierzają powołać się na siłę wyższą, powinny zadbać przede wszystkim o udokumentowanie okoliczności, które uniemożliwiły terminowy siew.

Co powinien wiedzieć rolnik?

Najważniejsza data pozostaje bez zmian: międzyplon ozimy w ramach tej praktyki powinien zostać wysiany do 1 października.

Przekroczenie terminu nie przekreśla jednak możliwości realizacji praktyki. Siew od 2 do 15 października wiąże się ze zmniejszeniem płatności o 30 proc. w zakresie określonym przepisami, natomiast po 15 października poziom zmniejszenia rośnie do 70 proc.

Inaczej wygląda sytuacja, gdy rolnik rzeczywiście nie mógł wykonać siewu z powodu nadzwyczajnych i niezależnych od niego okoliczności. Wtedy może zgłosić ARiMR wystąpienie siły wyższej. Jeżeli Agencja ją uzna, kary administracyjne nie będą stosowane.

Dla rolników, którzy czekali na generalne przesunięcie terminu do 15 października, odpowiedź resortu jest więc jednoznaczna: termin 1 października pozostaje, ale przepisy pozostawiają możliwość późniejszego siewu – tyle iż z finansowymi konsekwencjami, chyba iż ARiMR uzna wystąpienie siły wyższej.