Nowa piramida żywieniowa USA. Biały Dom stawia na „prawdziwe jedzenie”

Biały Dom ogłosił nowe wytyczne żywieniowe USA na lata 2025–2030. To dokument, który – jak podkreśla administracja – ma realnie wpłynąć na zdrowie społeczeństwa i zahamować narastającą epidemię chorób dietozależnych. Najważniejszy przekaz jest jednoznaczny: dieta Amerykanów powinna opierać się na produktach jak najmniej przetworzonych, bogatych w składniki odżywcze i zgodnych z aktualną wiedzą naukową.

Nowa piramida żywieniowa USA. Biały Dom stawia na „prawdziwe jedzenie”

Nowe zalecenia to odejście od dotychczasowych rekomendacji, które – zdaniem władz – sprzyjały nadmiernemu spożyciu cukru i rafinowanych węglowodanów. To właśnie one są wskazywane jako jeden z głównych czynników wzrostu zachorowań na otyłość, cukrzycę typu 2 i choroby układu krążenia.

Odwrócona piramida żywieniowa: koniec dominacji węglowodanów

Najbardziej symboliczna zmiana to wprowadzenie odwróconej piramidy żywieniowej, która zrywa z modelem obowiązującym przez dekady. W poprzednich wytycznych podstawę diety stanowiły produkty zbożowe, często o wysokim stopniu przetworzenia. Teraz ich rola została wyraźnie ograniczona.

W nowej piramidzie dominują:

• białko,
• warzywa,
• owoce,
• zdrowe tłuszcze.

To te grupy produktów – według administracji – powinny stanowić fundament codziennego żywienia, jeżeli celem jest poprawa zdrowia publicznego i ograniczenie kosztów leczenia chorób przewlekłych.

Najważniejsze założenia nowych wytycznych

1. Większa rola białka

Zalecane spożycie wynosi 1,2–1,6 g na kilogram masy ciała dziennie, z naciskiem na jakość źródeł. Wskazywane są m.in. . jajka, ryby, mięso, nabiał, rośliny strączkowe i pełnowartościowe produkty mleczne.

2. Radykalne ograniczenie cukru dodanego

Administracja podkreśla, iż cukier w żywności ultraprzetworzonej negatywnie wpływa na metabolizm, sprzyja insulinooporności i zwiększa ryzyko chorób serca.

3. Zdrowe tłuszcze zamiast olejów z nasion

Rekomendowane są tłuszcze naturalne: oliwa z oliwek, masło, tłuszcze zwierzęce, a także awokado czy orzechy. Krytycznie oceniono oleje roślinne wysoko przetworzone, takie jak olej sojowy czy kukurydziany.

4. Jakość węglowodanów ma znaczenie

Pełne ziarna są akceptowane, natomiast rafinowane produkty zbożowe – białe pieczywo, słodkie płatki, makarony z białej mąki – mają być wyraźnie ograniczane.

5. Naturalność i różnorodność

Warzywa i owoce powinny być spożywane w jak najmniej przetworzonej formie, w ilości co najmniej pięciu porcji dziennie.

„Prawdziwe jedzenie” zamiast ultraprzetworzonych produktów

Nowe wytyczne nie eliminują żadnej grupy produktów, ale jasno wskazują proporcje. „Prawdziwe jedzenie” – warzywa, owoce, jajka, mięso, ryby, nabiał, owies, pełnoziarniste pieczywo – ma zastępować żywność ultraprzetworzoną, bogatą w dodatki, sól i cukier.

Administracja podkreśla, iż to właśnie ten model żywienia ma najsilniejsze potwierdzenie naukowe w kontekście profilaktyki chorób cywilizacyjnych.

Prostszy dokument, większa szansa na realne zmiany

Nowe wytyczne są krótsze niż poprzednie – główne zalecenia zamknięto w kilku stronach. Szczegółowe analizy naukowe przeniesiono do materiałów uzupełniających. Celem jest ułatwienie odbioru przeciętnemu obywatelowi i zwiększenie szans na wdrożenie zaleceń w praktyce, m.in. . w szkołach, wojsku i programach wsparcia żywieniowego.

Dieta jako narzędzie polityki zdrowotnej

Administracja USA podkreśla, iż zmiana nawyków żywieniowych nie jest wyłącznie kwestią indywidualnych wyborów. To jedno z kluczowych narzędzi polityki zdrowotnej państwa. Ograniczenie cukru i żywności ultraprzetworzonej, przy jednoczesnym zwiększeniu udziału białka, warzyw i zdrowych tłuszczów, ma:

• poprawić jakość życia milionów Amerykanów,
• zmniejszyć skalę chorób dietozależnych,
• obniżyć koszty systemu ochrony zdrowia.

Nowa piramida żywieniowa ma być odpowiedzią na rosnące wyzwania zdrowotne i ekonomiczne, z którymi mierzą się Stany Zjednoczone.