3 godzin temu
Nowe techniki genomowe wracają na agendę unijengo rolnictwa, ponieważ Rada UE poinformowała 21 kwietnia o przyjęciu nowych przepisów. Regulacje mają ułatwić dostęp do odporniejszych odmian, ale też wprowadzają nowe zasady gry. Sprawdzamy, co to oznacza dla rolnika w praktyce.
Nowe techniki genomowe (NGT) znów są ważnym tematem w rolnictwie UE. Rada UE poinformowała wczoraj, tj. 21 kwietnia 2026 r. o przyjęciu nowych przepisów, dlatego proces zmian wchodzi w kolejny etap. Z jednej strony Unia chce zwiększyć bezpieczeństwo żywnościowe, ale z drugiej ograniczyć zależność od importu. Jednocześnie utrzymuje wysokie standardy środowiskowe i zdrowotne.
Nowe techniki genomowe – co to znaczy
Nowe techniki genomowe pozwalają precyzyjnie zmieniać DNA roślin, dlatego hodowla nowych odmian przebiega szybciej. Dzięki temu rośliny mogą lepiej znosić suszę lub nadmiar wody. To istotne, ponieważ zmiany klimatu coraz częściej wpływają na plony i stabilność produkcji. Rolnicy potrzebują więc konkretnych rozwiązań, a nie tylko prognoz. Jak podkreślają przedstawiciele UE:
„Nasi rolnicy potrzebują praktycznych rozwiązań, aby dostosować się do zmian klimatu i pozostać konkurencyjnymi„.
To pokazuje, iż nowe przepisy mają wymiar ekonomiczny, ale również społeczny. Jednocześnie regulacje mają zachować równowagę między innowacją a bezpieczeństwem.
Czyli 21 kwietnia 2026 r. Rada UE przyjęła nowe przepisy dotyczące NGT, a Polska ma w tym zasługę. Otóż równo przed rokiem informowaliśmy, iż prace nad nowymi technikami genomowymi przyspieszyły za sprawą naszego kraju.
Dwie kategorie roślin NGT
Nowe techniki genomowe wprowadzają podział na dwie kategorie roślin, dlatego warto dobrze zrozumieć różnice. Od tego zależy, jakie obowiązki pojawią się w gospodarstwie.
NGT-1 to rośliny uznawane za podobne do konwencjonalnych. Oznacza to, iż zmiany w ich DNA mogłyby powstać naturalnie. Dlatego procedury są uproszczone, a produkty nie wymagają pełnego znakowania. Rolnik może więc korzystać z nich jak z tradycyjnych odmian. Jednak materiał siewny będzie oznaczony, a niektóre cechy – jak tolerancja na herbicydy – są wykluczone.
NGT-2 to rośliny o bardziej złożonych zmianach. W tym przypadku obowiązują przepisy jak dla GMO, dlatego potrzebne są zgody i kontrola. Produkty muszą być oznakowane, a państwa mogą zakazać ich uprawy. Dodatkowo mogą wprowadzać zasady, które ograniczą mieszanie się upraw.
Co to oznacza w gospodarstwie
Nowe techniki genomowe mogą realnie zmienić decyzje w gospodarstwie. Rolnik uprawiający zboża może wybrać odmiany bardziej odporne na suszę, dlatego ryzyko strat może się zmniejszyć. W kukurydzy możliwe będą rośliny lepiej radzące sobie z niedoborem wody. To ważne szczególnie na słabszych glebach. Jednocześnie trzeba sprawdzić kategorię odmiany (patrz powyżej), ponieważ wpływa ona na obowiązki. Dodatkowo rynek nasion może się zmienić, a ceny materiału siewnego mogą wzrosnąć. W praktyce wybór odmiany stanie się bardziej świadomy, ale też bardziej złożony.
Nowe techniki genomowe pozwalają rolnikom wybierać np. odmiany kukurydzy lepiej radzące sobie z suszą, co ograniczy ryzyko strat szczególnie przy uprawie na słabszych glebach
fot. agrofoto.pl 11kacper22kacper33
Kiedy przepisy zaczną obowiązywać
Nowe techniki genomowe nie wejdą w życie od razu, ponieważ potrzebna jest zgoda Parlamentu Europejskiego. Następnie pojawi się okres przejściowy, który potrwa około dwóch lat. W tym czasie powstaną szczegółowe przepisy. W praktyce nowe zasady mogą obowiązywać od 2028 r. Rolnicy mają więc czas, aby przygotować się do zmian.
NGT z poparciem Copa-Cogeca
Nowe techniki genomowe zyskały także poparcie największych organizacji rolniczych w UE. Copa i Cogeca pozytywnie oceniły przyjęcie przez Radę UE porozumienia w sprawie NGT, ponieważ – ich zdaniem – kończy ono wieloletnie negocjacje i wprowadza bardziej przewidywalne zasady dla rolników. Organizacje podkreślają również, iż dostęp do nowych narzędzi hodowlanych może pomóc gospodarstwom lepiej radzić sobie ze skutkami zmian klimatu oraz rosnącymi kosztami produkcji.
„To porozumienie jest przełomem dla europejskiego rolnictwa. NGT mogą pomóc rolnikom dostosować się do zmieniających się warunków, a jednocześnie wspierać zrównoważoną produkcję i bezpieczeństwo żywnościowe w UE” – podkreślił Thor Gunnar Kofoed z Copa-Cogeca.
Nowe techniki genomowe – co to oznacza dla rolnika
Nowe techniki genomowe to próba pogodzenia innowacji z bezpieczeństwem. Z jednej strony rolnicy zyskają nowe narzędzia, ale z drugiej pojawią się nowe obowiązki. Podział na kategorie pozwala lepiej kontrolować rynek. Ostatecznie przepisy mają zwiększyć konkurencyjność rolnictwa UE oraz stabilność produkcji żywności.
Źródło: www.consilium.europa.eu, Copa-Cogeca
