Otwarty dostęp na kolei. W 2025 r. UTK wydał 26 decyzji

Zdjęcie: Pociąg PKP Intercity pod nowym wiaduktem w Warce (fot. Karol Jakubowski / PKP PLK)

Prezes Urzędu Transportu Kolejowego w 2025 roku wydał łącznie 26 decyzji dotyczących przyznania otwartego dostępu do infrastruktury kolejowej. Wszystkie rozstrzygnięcia były pozytywne, a wnioski złożyło ośmiu aplikantów. Decyzje obejmują zarówno połączenia krajowe, jak i międzynarodowe, co potwierdza rosnące znaczenie liberalizacji rynku kolejowego w Polsce i regionie.

Fot. PKP Intercity

Największym beneficjentem decyzji został czeski przewoźnik RegioJet, który uzyskał aż 11 zgód na uruchomienie nowych połączeń. Kolejne miejsca zajęły Koleje Dolnośląskie oraz Gepard Express – po cztery decyzje, a także Koleje Wielkopolskie i SKPL Cargo – po dwie. Pojedyncze decyzje trafiły do Leo Express, Flixtrain oraz Kolei Mazowieckich.

Nowe połączenia obejmują szerokie spektrum relacji – od krajowych tras, takich jak Wrocław–Warszawa, Poznań–Kołobrzeg czy Warszawa–Ustka, po ambitne projekty międzynarodowe. Wśród nich znalazły się m.in. połączenia z Pragi do Wilna, Berlina czy choćby Ukrainy, realizowane przez różnych przewoźników na odcinkach przebiegających przez Polskę.

Charakterystyczne jest również długoterminowe planowanie nowych usług – wiele decyzji obejmuje okresy sięgające choćby lat 2030–2035. Oznacza to, iż przewoźnicy już dziś zabezpieczają możliwość wejścia na rynek w kolejnych latach, przygotowując ofertę pod przyszłe rozkłady jazdy.

W 2026 roku regulator wydał dotąd jedną decyzję – dla Arriva RP na trasie Bydgoszcz Główna – Hel. Jednocześnie w Urzędzie Transportu Kolejowego toczy się w tej chwili 11 postępowań dotyczących otwartego dostępu. Zdecydowana większość, bo aż dziewięć, została zainicjowana przez PKP Intercity i dotyczy kluczowych relacji krajowych, m.in. Warszawa – Zakopane, Szczecin – Kraków czy Gdynia – Wrocław. Pozostałe wnioski złożyli Leo Express oraz Koleje Mazowieckie.

Otwarty dostęp to forma realizacji przewozów pasażerskich poza systemem publicznej służby transportowej. Aby uzyskać zgodę, przewoźnik musi wykazać, iż planowane połączenie nie zagrozi równowadze ekonomicznej istniejących umów o świadczenie usług publicznych. W tym celu Prezes UTK przeprowadza szczegółową analizę ekonomiczną, a w razie wątpliwości może ograniczyć zakres działalności lub odmówić przyznania dostępu.

Decyzje o otwartym dostępie wydawane są na maksymalnie pięć lat i stanowią istotny element konkurencyjnego rynku kolejowego. Skala wydanych zgód w 2025 roku pokazuje, iż zainteresowanie przewoźników rozwijaniem komercyjnych połączeń systematycznie rośnie, a polska sieć kolejowa staje się coraz bardziej otwarta na nowych operatorów.