Plony zbóż w UE: Susza mocno uderza w kukurydzę, rzepak i rośliny okopowe w UE

3 godzin temu

Zdjęcie: Plony zbóż w UE

Plony zbóż w UE oraz upraw letnich znalazły się pod silną presją niekorzystnych warunków pogodowych. Najnowszy raport Komisji Europejskiej (JRC MARS Bulletin z 24 sierpnia 2026 r.) wskazuje na wyraźny podział zbiorów na „dwie prędkości”. O ile w przypadku zbóż ozimych potencjał plonowania ustabilizował się na poziomach bliskich średniej wieloletniej, o tyle rośliny jare, oleiste i okopowe ucierpiały wskutek fal upałów oraz nawracającej suszy glebowej.

Plony zbóż w UE – stabilne oziminy, mocne cięcia w uprawach letnich

Ogólna prognoza wskazująca na plony zbóż w UE na poziomie 5,38 t/ha nie zmieniła się w ujęciu miesięcznym, ale pozostaje o 2% niższa od średniej z ostatnich 5 lat. Za stabilizacją głównych wskaźników stoi udany zbiór zbóż ozimych, jednak w tle kryją się głębokie spadki w grupie roślin późnego zbioru.

Kukurydza na ziarno: Plon obniżono do 6,61 t/ha (spadek o 5% m/m oraz o 7% poniżej średniej 5-letniej). Trwałe deficyty wody i stres termiczny w fazie kwitnienia w pasie od Francji i Niemiec po Węgry mocno ograniczyły potencjał obrodzenia.
Kukurydza na zielonkę: Ścięta aż o 8% m/m do 37,8 t/ha (-12% vs średnia), co bezpośrednio uderza w bazę paszową gospodarstw hodowlanych.
Pszenica zwyczajna: Plon zbilansował się na poziomie 5,88 t/ha (bez zmian m/m i vs średnia 5-letnia).
Jęczmień ozimy i jary: Łączny plon wynosi 5,02 t/ha. Stabilne wyniki jęczmienia ozimego (5,12 t/ha) zrekompensowały lekkie uszczuplenie plonów odmian jarych (4,78 t/ha, -1% m/m).

Rośliny oleiste i okopowe pod presją suszy

Trudne warunki pogodowe przełożyły się również na silną korektę szacunków dla pozostałych upraw:

Nasiona rzepaku: Prognoza skorygowana o 2% m/m do 3,09 t/ha (-4% poniżej średniej 5-letniej).
Soja: Odnotowała największą redukcję – spadek o 12% m/m do 2,31 t/ha (14% poniżej średniej 5-letniej).
Ziemniaki i Buraki Cukrowe: Plony obu upraw spadły m/m o 5% – odpowiednio do 34,6 t/ha (-6% vs średnia) oraz 72,2 t/ha (-5% vs średnia).

Bilans plonowania w Unii Europejskiej (JRC MARS)

Zboża (t/ha)

Uprawa (Crop)Średnia 5-latPrognoza poprzedniaNajnowsza prognozaZmiana vs średnia 5-latZmiana m/m

Zboża ogółem (Total cereals)	5,47	5,40	5,38	-2%	0%
Pszenica ogółem (Total wheat)	5,65	5,66	5,68	0%	0%
– Pszenica zwyczajna (Soft wheat)	5,88	5,88	5,88	0%	0%
– Pszenica twarda (Durum wheat)	3,49	3,53	3,56	+2%	+1%
Jęczmień ogółem (Total barley)	5,00	5,02	5,02	0%	0%
– Jęczmień jary (Spring barley)	4,76	4,81	4,78	+1%	-1%
– Jęczmień ozimy (Winter barley)	5,12	5,10	5,12	0%	0%
Kukurydza na ziarno (Grain maize)	7,08	6,93	6,61	-7%	-5%
Żyto (Rye)	4,28	4,28	4,14	-3%	-3%
Pszenżyto (Triticale)	4,44	4,34	4,40	-1%	+1%

Pozostałe uprawy (t/ha)

Uprawa (Crop)Średnia 5-latPrognoza poprzedniaNajnowsza prognozaZmiana vs średnia 5-latZmiana m/m

Nasiona rzepaku (Rapeseed)	3,20	3,14	3,09	-4%	-2%
Ziemniaki (Potatoes)	37,0	36,5	34,6	-6%	-5%
Buraki cukrowe (Sugar beet)	76,2	76,0	72,2	-5%	-5%
Słonecznik (Sunflower)	1,99	1,94	1,92	-3%	-1%
Soja (Soybeans)	2,67	2,62	2,31	-14%	-12%
Bób / Bobik (Field beans)	2,72	2,78	2,67	-2%	-4%
Groch pastewny (Field peas)	2,23	2,29	2,23	0%	-2%
Kukurydza na zielonkę (Green maize)	42,8	41,1	37,8	-12%	-8%

Wnioski dla polskiego rolnika

Napięty bilans rzepaku i roślin oleistych: Dalszy spadek prognoz dla nasion rzepaku (3,09 t/ha) utrzyma silny popyt ze strony rodzimych i unijnych tłoczni, co powinno wspierać ceny skupu nasion, ale jednocześnie wymusi na przetwórcach większą rywalizację o surowiec.

Konkurencyjność polskiego ziarna ozimego: Stabilne plony zbóż w UE w przypadku pszenicy ozimej i jęczmienia oznaczają, iż krajowe zbiory zbóż ozimych zachowują dobrą pozycję jakościową i wolumenową. Podaż na rynku europejskim jest wyrównana, co ogranicza przestrzeń do gwałtownych wzrostów cen bazowych na giełdach (MATIF), ale daje stabilny fundament sprzedażowy.

Szansa dla producentów kukurydzy z rejonów o lepszej wilgotności: Poważne spadki plonowania kukurydzy w Europie Zachodniej i Południowej (-5% m/m, -7% vs średnia) stworzą lukę paszową w tamtych regionach. Dla polskich gospodarstw, które uchroniły się przed najcięższą suszą, może to oznaczać wyższy popyt lokalny oraz korzystniejsze bazy cenowe w skupie.

Presja na koszty pasz w chowie zwierząt: Wysokie cięcia w plonowaniu kukurydzy na zielonkę (-12% vs średnia) oraz soi (-14% vs średnia) i rzepaku (-4% vs średnia) przełożą się na droższe komponenty białkowe i objętościowe. Hodowcy bydła i trzody w Polsce muszą przygotować się na wyższe koszty bilansowania dawek paszowych w nadchodzącym sezonie.

Źródło: Analiza własna na bazie raportu MARS (KE)