1 godzina temu
Do końca 2026 roku rząd planuje uruchomić preferencyjne kredyty obrotowe dla gospodarstw rolnych w wysokości do 200 tys. zł. To jedna z najważniejszych informacji przekazanych przez Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi w odpowiedzi na wystąpienie Krajowej Rady Izb Rolniczych dotyczące trudnej sytuacji gospodarstw przy wschodniej granicy Polski. Samorząd rolniczy domaga się jednak szerszego programu wsparcia. Resort wyjaśnia, jakie możliwości pomocy przewidują przepisy, przedstawia dane o tranzycie ukraińskiego zboża i zapowiada rozwiązania dla rolników tracących grunty w związku z realizacją programu „Tarcza Wschód”.
Rolnicy ze ściany wschodniej chcą specjalnej pomocy. Co na to ministerstwo?Do 200 tys. zł na bieżące wydatki gospodarstwa. Rząd przygotowuje nowe kredyty
Jedną z najważniejszych zapowiedzi Ministerstwa Rolnictwa jest uruchomienie nowego instrumentu finansowego, który ma pomóc producentom w utrzymaniu płynności finansowej.
Do końca 2026 roku planowane jest wprowadzenie preferencyjnego kredytu obrotowego w wysokości do 200 tys. zł na gospodarstwo. Pieniądze mają być przeznaczone na finansowanie bieżących wydatków związanych z prowadzeniem działalności rolniczej.
Resort informuje, iż realizowane są jeszcze prace nad ostatecznymi warunkami udzielania wsparcia. Uwzględniane są przy tym wyniki konsultacji z organizacjami rolniczymi oraz bankami obsługującymi sektor rolny.
Nie podano jeszcze szczegółowych zasad dotyczących oprocentowania, okresu spłaty ani rozliczania środków.
Informacje mają zostać opublikowane przez Ministerstwo Rolnictwa i udostępnione za pośrednictwem banków współpracujących z Bankiem Gospodarstwa Krajowego przy wdrażaniu programu.
Warto podkreślić, iż zapowiadany kredyt nie został przedstawiony jako instrument przeznaczony wyłącznie dla rolników ze wschodniej Polski. Jest to rozwiązanie, które resort wskazał w odpowiedzi na postulaty dotyczące pomocy gospodarstwom przygranicznym.
Rolnicy ze ściany wschodniej chcą specjalnej pomocy. Co na to ministerstwo?
W piśmie z 20 października 2026 roku Krajowa Rada Izb Rolniczych wystąpiła o systemowe wsparcie gospodarstw położonych przy wschodniej granicy kraju.
Chodzi przede wszystkim o producentów z województw podlaskiego, lubelskiego i podkarpackiego oraz powiatów przygranicznych województwa warmińsko-mazurskiego.
Ministerstwo w odpowiedzi zwróciło uwagę na ograniczenia wynikające z unijnych zasad udzielania pomocy publicznej.
Przepisy Komisji Europejskiej nie pozwalają na przyznawanie krajowej pomocy, której wysokość ustalana jest bezpośrednio na podstawie ceny, ilości produkcji lub jednostki wykorzystanych środków produkcji.
Resort wyjaśnia, iż tego rodzaju ograniczenia mają zapobiegać zakłócaniu konkurencji na wspólnym rynku UE.
W odpowiedzi nie przedstawiono konkretnego, odrębnego programu rekompensat dla gospodarstw z terenów przygranicznych.
Ministerstwo wskazało natomiast istniejące instrumenty wsparcia, w tym zwrot akcyzy za paliwo rolnicze, dopłaty do ubezpieczeń upraw i zwierząt, kredyty preferencyjne, pomoc po wystąpieniu niekorzystnych zjawisk atmosferycznych oraz wsparcie związane z bioasekuracją.
1,2 mln ton ukraińskich towarów w tranzycie przez Polskę
Jednym z tematów poruszonych przez samorząd rolniczy była kwestia ukraińskiego zboża i ryzyka pozostawania w Polsce produktów, które zgodnie z krajowymi przepisami mogą być przewożone jedynie tranzytem.
Ministerstwo przedstawiło szczegółowe dane dotyczące transportu towarów objętych zakazem importu.
Od stycznia do października 2026 roku przez Polskę przewieziono tranzytem około 1,2 mln ton produktów rolnych objętych krajowym zakazem importu z Ukrainy.
Z tej ilości około 653 tys. ton skierowano przez polskie porty morskie.
Dla porównania resort podał, że produkcja zbóż w Polsce w 2026 roku wyniosła 35,5 mln ton.
Ministerstwo przypomina, iż zakaz importu wybranych produktów rolnych z Ukrainy, wprowadzony we wrześniu 2023 roku, przez cały czas obowiązuje.
Towary objęte ograniczeniami mogą przejeżdżać przez Polskę wyłącznie w ramach nadzorowanej procedury tranzytowej, która musi zakończyć się poza terytorium kraju lub w jednym ze wskazanych portów: Gdańsku, Gdyni, Szczecinie, Świnoujściu albo Kołobrzegu.
Plomby GPS i kontrole celne. Resort zapewnia o nadzorze nad tranzytem
Ministerstwo szczegółowo wyjaśniło także sposób kontrolowania transportów ukraińskich produktów rolnych.
Na przejściach granicznych funkcjonariusze Służby Celno-Skarbowej sprawdzają dokumentację handlową i transportową, kody taryfowe oraz zgodność przewożonych towarów z deklaracjami.
W zależności od wyników analizy ryzyka transport może zostać skierowany do kontroli z wykorzystaniem urządzeń RTG.
Samochody ciężarowe i wagony kolejowe są obowiązkowo plombowane, a elektroniczne zabezpieczenia współpracują z systemem GPS Krajowej Administracji Skarbowej.
Pozwala to śledzić trasę transportu i sprawdzać, czy przewożony towar dotarł do zadeklarowanego miejsca przeznaczenia.
Przewoźnicy mają określony czas na pokonanie wyznaczonej trasy. Usunięcie towaru spod dozoru celnego może prowadzić do odpowiedzialności karnoskarbowej oraz powstania długu celnego.
Według resortu stosowany system nadzoru ma zapobiegać wprowadzaniu na polski rynek produktów objętych zakazem importu.
„Tarcza Wschód” a ziemia rolnicza. Ministerstwo przygotowuje zmiany
Osobną kwestią są utrudnienia związane z realizacją Narodowego Programu Odstraszania i Obrony „Tarcza Wschód”.
Rozbudowa infrastruktury obronnej może wymagać wykorzystywania nieruchomości należących do Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa, które wcześniej były dzierżawione przez rolników.
Ministerstwo przygotowuje zmianę przepisów umożliwiającą bezprzetargowe wydzierżawienie innych gruntów określonym dzierżawcom, którzy utracili ziemię wskutek przekazania jej na potrzeby państwowych jednostek organizacyjnych.
Rozwiązanie ma pomóc gospodarstwom w kontynuowaniu produkcji mimo utraty części dotychczas użytkowanych gruntów.
Resort współpracuje w tej sprawie z Ministerstwem Obrony Narodowej.
Przygotowywane regulacje mają ograniczać negatywne konsekwencje inwestycji obronnych dla gospodarstw położonych przy wschodniej granicy.
Zaostrzone kontrole importowanej żywności. Nowe uprawnienia IJHARS
W odpowiedzi na postulaty KRIR ministerstwo odniosło się również do kwestii jakości produktów rolno-spożywczych sprowadzanych spoza Unii Europejskiej.
Od 16 września 2026 roku Inspekcja Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych ma szersze uprawnienia do kontroli towarów przywożonych z zagranicy.
Inspektorzy mogą sprawdzać także produkty, które wcześniej nie były objęte obowiązkowym wykazem kontroli, oraz partie mniejsze niż określone w przepisach minimalne ilości.
Warunkiem jest uzasadnione podejrzenie, iż towar może nie spełniać wymagań jakości handlowej.
Nowe przepisy mają ułatwić wykrywanie prób omijania kontroli, między innymi przez nieprawidłowe deklarowanie przeznaczenia sprowadzanych produktów.
Zmieniły się również zasady pokrywania kosztów kontroli granicznych.
Obecnie wszyscy importerzy ponoszą koszty takich kontroli, niezależnie od tego, czy wykryto nieprawidłowości.
W przypadku zakwestionowania jakości produktu inspekcja może nakazać działania naprawcze albo zakazać wprowadzenia towaru do obrotu.
Zakazane pestycydy w importowanej żywności. Obowiązują dodatkowe wymagania
Ministerstwo przypomniało również o przepisach dotyczących pozostałości substancji czynnych środków ochrony roślin.
Od 7 czerwca 2026 roku obowiązują szczególne wymagania dla wybranych produktów spożywczych wprowadzanych na polski rynek.
Wskazane w przepisach produkty nie mogą zawierać wykrywalnych pozostałości czterech substancji: glufosynatu, tiofanatu metylowego, karbendazymu i benomylu.
Są to substancje niedopuszczone do stosowania w Unii Europejskiej, które mogą być wykorzystywane w produkcji rolnej w państwach trzecich.
Resort wskazuje, iż nowe wymagania mają ograniczyć ryzyko sprowadzania produktów wytwarzanych według mniej restrykcyjnych standardów.
W odpowiedzi przedstawiono również wyniki kontroli weterynaryjnych.
W 2025 roku w żywności pochodzenia zwierzęcego importowanej z państw trzecich stwierdzono osiem niezgodnych wyników badań laboratoryjnych. W 2026 roku, według stanu na 27 października, odnotowano jeden taki przypadek. Dotyczył on jaj konsumpcyjnych z Ukrainy, w których wykryto niezgodność podczas badań w kierunku substancji przeciwbakteryjnych.
ASF przez cały czas zagrożeniem. Co z dofinansowaniem bioasekuracji?
Wschodnie regiony Polski pozostają również istotnym obszarem działań związanych z ograniczaniem ryzyka afrykańskiego pomoru świń.
Ministerstwo przypomniało, iż od 2023 roku realizowane były nabory na inwestycje zapobiegające rozprzestrzenianiu się ASF w ramach Planu Strategicznego WPR 2023–2027.
Tegoroczny nabór był ostatnim przewidzianym w obecnej perspektywie finansowej.
Resort deklaruje zamiar kontynuowania analogicznego wsparcia w kolejnych latach, jednak jego zakres i warunki będą zależały od ostatecznych regulacji dotyczących Wspólnej Polityki Rolnej po 2027 roku.
Na obecnym etapie nie można więc przesądzić, jakie inwestycje zostaną objęte przyszłym dofinansowaniem.
Specjalna pomoc dla rolników ze wschodniej Polski przez cały czas bez konkretnego programu
Odpowiedź Ministerstwa Rolnictwa pokazuje, iż resort przygotowuje kilka rozwiązań istotnych dla gospodarstw, w tym preferencyjne kredyty obrotowe oraz zmiany dotyczące dzierżawy gruntów przeznaczanych na inwestycje obronne.
Nie przedstawiono jednak odrębnego programu rekompensat finansowych skierowanego wyłącznie do producentów z terenów przygranicznych.
Zapowiadany kredyt do 200 tys. zł ma pomóc w finansowaniu bieżących potrzeb gospodarstw, ale przez cały czas nie są znane jego szczegółowe warunki.
Dla rolników ze ściany wschodniej istotne będą zatem kolejne decyzje dotyczące dostępności preferencyjnego finansowania, zasad korzystania z gruntów rolnych w rejonach inwestycji obronnych oraz ewentualnych dodatkowych form wsparcia.
Na razie najbardziej konkretną zapowiedzią jest uruchomienie kredytów obrotowych do 200 tys. zł jeszcze przed końcem 2026 roku.
