Silosy dla rolników z prostszymi zasadami. Ministerstwo zapowiada duże zmiany

Rolnicy planujący inwestycje w silosy na paszę oraz zboże przeznaczone na paszę mają dostać prostsze zasady ubiegania się o pomoc. Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi proceduje III zmianę wytycznych dla interwencji I.10.3 „Inwestycje zapobiegające rozprzestrzenianiu się ASF” w ramach Planu Strategicznego dla WPR 2023–2027. Resort poinformował, iż zmiany mają uprościć procedury i zwiększyć przejrzystość przyznawania wsparcia.

Silosy dla rolników z prostszymi zasadami. Ministerstwo zapowiada duże zmiany

Najważniejsza zmiana polega na odejściu od klasycznego rozliczania inwestycji według rzeczywiście poniesionych kosztów. W przypadku zakupu i posadowienia silosów ma zostać wprowadzony system kosztów jednostkowych, czyli stawek liczonych od tony ładowności silosu. Dla rolnika oznacza to jedno: wysokość pomocy będzie można łatwiej oszacować jeszcze przed złożeniem wniosku.

Mniej papierów przy wniosku. Koniec z częścią dotychczasowych obowiązków

Dotychczasowy system refundacyjny wymagał od rolnika dokumentowania kosztów, przedstawiania ofert i późniejszego rozliczania wydatków. To wydłużało procedurę i zwiększało ryzyko błędów formalnych.

Po zmianach rolnik ubiegający się o pomoc na silos nie będzie musiał przedstawiać ofert od potencjalnych wykonawców przy składaniu wniosku o przyznanie pomocy. Resort zapowiada również rezygnację z weryfikacji zasadności wyposażenia silosu oraz brak obowiązku dostarczania faktur przy składaniu wniosku o płatność.

To istotne uproszczenie, bo w wielu gospodarstwach największą barierą nie jest sama chęć inwestowania, ale liczba dokumentów, które trzeba przygotować, zebrać i poprawnie rozliczyć. Nowy system ma skrócić czas oceny wniosków i ograniczyć uznaniowość przy wyliczaniu kosztów.

Wsparcie będzie liczone od ładowności silosu

Nowe zasady zakładają, iż wysokość wsparcia będzie obliczana na podstawie kosztów jednostkowych oraz ładowności silosu wyrażonej w tonach. Znaczenie będzie miało także to, czy inwestycja obejmuje silos z płytą fundamentową, czy bez niej.

To rozwiązanie ma wprowadzić jednolite stawki dla podobnych inwestycji. W praktyce rolnik nie będzie musiał udowadniać, iż dana oferta od wykonawcy jest zasadna cenowo. Podstawą wyliczenia pomocy będzie z góry określona stawka.

Stawki dla silosów bez płyty fundamentowej

Dla silosów bez płyty fundamentowej przewidziano trzy poziomy kosztów jednostkowych:

1 570 zł/t – dla silosów o ładowności do 20 ton,
850 zł/t – dla silosów powyżej 20 ton do 100 ton,
630 zł/t – dla silosów powyżej 100 ton.

Oznacza to, iż im większa pojemność silosu, tym niższa stawka jednostkowa za tonę. Taki mechanizm uwzględnia efekt skali, czyli fakt, iż większe inwestycje zwykle mają niższy koszt jednostkowy w przeliczeniu na tonę pojemności.

Stawki dla silosów z płytą fundamentową

Wyższe stawki przewidziano dla silosów z płytą fundamentową. W tym przypadku koszty jednostkowe mają wynosić:

1 930 zł/t – dla silosów o ładowności do 20 ton,
1 210 zł/t – dla silosów powyżej 20 ton do 100 ton,
990 zł/t – dla silosów powyżej 100 ton.

Różnica wynika z dodatkowych kosztów związanych z wykonaniem płyty fundamentowej. Dla gospodarstw planujących trwałe posadowienie silosu będzie to ważne przy kalkulacji inwestycji.

Dlaczego silosy są elementem walki z ASF?

Interwencja I.10.3 dotyczy inwestycji zapobiegających rozprzestrzenianiu się afrykańskiego pomoru świń. KOWR i ARiMR od lat wskazują, iż bioasekuracja nie ogranicza się wyłącznie do ogrodzeń, mat dezynfekcyjnych czy niecek. Ważne jest również ograniczanie ryzyka kontaktu paszy z czynnikami zewnętrznymi, dzikimi zwierzętami i zanieczyszczeniami. Interwencja I.10.3 obejmuje inwestycje związane z bioasekuracją, a jej celem jest ograniczanie ryzyka rozprzestrzeniania się ASF.

Silos na paszę lub zboże paszowe może poprawić bezpieczeństwo przechowywania i ograniczyć dostęp gryzoni, ptaków czy dzikich zwierząt do materiału paszowego. Dla gospodarstw utrzymujących świnie to element większego systemu zabezpieczenia produkcji.

Rolnik szybciej oszacuje, czy inwestycja się opłaca

Największą praktyczną korzyścią nowych zasad ma być możliwość wcześniejszego policzenia przewidywanego wsparcia. Znając planowaną ładowność silosu oraz jego konstrukcję, rolnik będzie mógł łatwiej oszacować wysokość kosztu kwalifikowanego.

To ważne szczególnie teraz, gdy ceny materiałów, usług budowlanych i wyposażenia gospodarstw potrafią się gwałtownie zmieniać. Jednolite stawki mają ograniczyć sytuacje, w których podobne inwestycje są oceniane różnie tylko dlatego, iż pochodzą z innych regionów albo bazują na innych ofertach wykonawców.

Nabór zaplanowano od 2 września do 1 października 2026 r.

Zmiany mają mieć zastosowanie do planowanego naboru wniosków, który ma odbyć się od 2 września do 1 października 2026 r. To oznacza, iż rolnicy zainteresowani inwestycją w silos powinni już wcześniej sprawdzić, czy spełniają warunki udziału w interwencji i jaką ładowność silosu planują.

W poprzednich latach nabory w ramach I.10.3 były prowadzone przez ARiMR, m.in. w 2023, 2024 i 2025 r., a informacje o nich publikowano w serwisie Agencji.

Projekt wytycznych jest do zaopiniowania

Ministerstwo udostępniło projekt III zmiany wytycznych do opiniowania. Uwagi można przesyłać na adres [email protected] w terminie 14 dni od dnia udostępnienia projektu. Projekt został opublikowany w serwisie MRiRW 22 kwietnia 2026 r.

To istotny etap, bo od ostatecznego brzmienia wytycznych będzie zależało, jak dokładnie nowe zasady zostaną wdrożone w naborze. Rolnicy, organizacje branżowe i doradcy mają więc jeszcze możliwość zgłoszenia uwag.

Prostsze zasady, ale inwestycję trzeba dobrze zaplanować

Zapowiadane zmiany idą w kierunku ograniczenia biurokracji. Mniej dokumentów, brak obowiązku przedstawiania ofert i rozliczenie według stawek jednostkowych mogą realnie ułatwić ubieganie się o pomoc. Nie oznacza to jednak, iż wniosek będzie formalnością.

Rolnik przez cały czas będzie musiał dopasować inwestycję do potrzeb gospodarstwa, spełnić warunki interwencji i prawidłowo przygotować dokumenty. najważniejsze będzie też precyzyjne określenie, jaki silos ma zostać zakupiony i jaka będzie jego ładowność.

Jeżeli nowe wytyczne wejdą w życie w zapowiadanym kształcie, wsparcie na silosy może stać się bardziej przewidywalne i prostsze w rozliczeniu. Dla gospodarstw utrzymujących świnie to szansa na poprawę bioasekuracji bez dotychczasowego ciężaru dokumentacyjnego.