Spotkanie spółek kolejowych z europejskim komisarzem ds. obrony

3 godzin temu

Przedstawiciele Polskich Kolei Państwowych (PKP SA) Polskich Linii Kolejowych (PLK SA) i PKP CARGO SA oraz Przedstawicielstwo PKP w Brukseli rozmawiali z komisarzem Unii Europejskiej ds. obrony o aktualnych zagrożeniach dla polskiego i europejskiego systemu kolejowego, a także o działaniach i wyzwaniach stojących przed UE w zakresie zapewnienia bezpiecznej i odpornej mobilności.

Spotkanie odbyło się 27 lutego br. z inicjatywy Przedstawicielstwa PKP w Brukseli. Rozmowy koncentrowały się na kluczowych kwestiach dotyczących polskiego i europejskiego systemu kolejowego, w szczególności na aktualnych zagrożeniach oraz podejmowanych działaniach wzmacniających odporność infrastruktury, a także na wyzwaniach stojących przed UE w zakresie budowy bezpiecznej i odpornej mobilności. Istotnym elementem dyskusji były również zagadnienia związane z łańcuchem dostaw oraz stanowisko przedstawicieli polskich kolei wobec propozycji unijnego Pakietu Mobilności Wojskowej, który ma na celu usprawnienie transportu wojsk i sprzętu na terytorium Unii Europejskiej. W spotkaniu z Andriusem Kubiliusem, komisarzem UE wzięli udział: Alan Beroud, prezes zarządu PKP SA i Grupy PKP, Piotr Wyborski, prezes zarządu PLK SA, Monika Starecka, wiceprzewodnicząca Rady Nadzorczej PKP CARGO SA oraz Tomasz Lachowicz, dyrektor Przedstawicielstwa PKP w Brukseli, koordynator ds. kolei przy grupie transportowej NATO.

Miliardy na odporność i efektywność infrastruktury kolejowej

Wzmocnienie obronności Europy oraz jej umiejętności szybkiej reakcji na potencjalne zagrożenia pozostają głównymi priorytetami agendy politycznej Komisji Europejskiej (KE). Fundamentalne znaczenie mają dokumenty dotyczące rozwoju przemysłu obronnego i finansowania inwestycji, które umożliwią państwom członkowskim zwiększenie nakładów na bezpieczeństwo. Wśród nich są: strategiczna Biała księga i plan „ReArm Europe”, a także projekt rozporządzenia w sprawie mobilności wojskowej, opublikowany w listopadzie 2025 r. Nad tym ostatnim realizowane są w tej chwili prace w instytucjach unijnych. Polskie Koleje Państwowe od dłuższego czasu prowadziły w Brukseli działania na rzecz znaczącego zwiększenia środków przeznaczonych na ten cel w nowej perspektywie finansowej, a także uwzględnienia inwestycji o podwójnym zastosowaniu w obszarze infrastruktury kolejowej. Zgodnie z aktualną propozycją Komisji Europejskiej budżet ten ma wzrosnąć dziesięciokrotnie – z 1,7 mld euro w obecnej perspektywie do 17 mld euro w kolejnej.

Pozytywnie oceniamy Pakiet Mobilności Wojskowej – zwłaszcza uproszczenie procedur dla transgranicznego transportu wojskowego oraz wzmocnienie wymagań modernizacji i ochrony infrastruktury podwójnego zastosowania. Sprawne mechanizmy kryzysowe mogą jednocześnie poprawić interoperacyjność i elastyczność kolei. To jedno z najważniejszych dla PKP spotkań ostatnich lat w kontekście wzmacniania roli kolei w systemie bezpieczeństwa – podkreślił Alan Beroud.

Podczas dyskusji Piotr Wyborski przedstawił aktualną ocenę ryzyk, stojących przed sektorem kolejowym oraz podejmowane w związku z nimi działania w celu ograniczenia zagrożeń. Odniósł się także do przypadków sabotażu i ataków na polskiej kolei, podkreślając ścisłą współpracę ze służbami i administracją państwową. Alan Beroud zwrócił uwagę na cyberbezpieczeństwo, które pozostaje jednym z priorytetów Grupy PKP. Obecne dane wskazują na rosnące próby ataków i destabilizacji infrastruktury krytycznej – od systemów biletowych i zarządzania ruchem po zaplecze administracyjne. Zaakcentował także znaczącą rolę kolei we wsparciu Ukrainy, w tym transportu pomocy humanitarnej i strategicznej z udziałem spółek PKP LHS i PKP CARGO.

Europejski sektor kolejowy ma najważniejsze znaczenie w zakresie reagowania kryzysowego, ochrony łańcuchów dostaw i zapewnienia mobilności wojskowej w regionie. Rozwój i odpowiednie finansowanie nowoczesnej infrastruktury kolejowej w Polsce to kwestia bezpieczeństwa całej Unii Europejskiej. Spółka PLK odgrywa w tym istotną rolę – zarówno w rozwoju sieci TEN-T i połączeń z Ukrainą oraz polskimi portami, jak i w budowie korytarzy wojskowych wzmacniających odporność Europy – powiedział Piotr Wyborski.

Inwestycje podwójnego zastosowania w centrum uwagi

Monika Starecka reprezentująca PKP CARGO, podkreśliła w dyskusji m.in. potrzebę objęcia wsparciem taboru podwójnego zastosowania, w szczególności wagonów platform do przewozu ciężkich pojazdów wojskowych. Zwróciła również uwagę na potrzebę dostosowania unijnych wytycznych dotyczących pomocy publicznej dla przedsiębiorstw kolejowych, których publikacja zapowiadana jest w najbliższych tygodniach. Wskazała ponadto na konieczność rozwijania wspólnych szkoleń i ćwiczeń z udziałem strony wojskowej i operatorów komercyjnych.

Spółka PKP CARGO jest kluczowym przewoźnikiem w zakresie transportu wojskowego i chcemy dalej wzmacniać nasze zdolności operacyjne w tym zakresie. Dzisiejsza dyskusja z Komisją Europejską potwierdziła, iż inwestycje dual use w sektorze kolejowym to strategiczna decyzja bezpośrednio związana z gotowością państwa do przemieszczania wojsk – przekazała Monika Starecka.

Podczas spotkania Andrius Kubilius podkreślił znaczenie nowej strefy Schengen dla mobilności wojskowej oraz rozwoju sektora kolejowego na tym obszarze. Komisarz odniósł się również do konieczności zacieśnienia i zintensyfikowania współpracy, aby stworzyć spójny system transportowy odpowiadający potrzebom obronności i odporności UE. Sporo uwagi poświęcono także kwestiom finansowym, szczególnie w zakresie inwestycji w infrastrukturę i tabor o podwójnym przeznaczeniu (dual-use).

System kolejowy to fundament logistyki wojskowej, dlatego dialog z NATO ma priorytetowe znaczenie dla zwiększania roli i odpowiedniego finansowania kolei. Towarzyszyć temu muszą działania na rzecz utrzymania zdolności operacyjnych PKP, co pociąga za sobą konieczność inwestycji w infrastrukturę i zasoby podwójnego przeznaczenia. Cieszę się, iż możemy mówić w Brukseli jednym silnym głosem w sprawach ważnych dla Polski i Unii Europejskiej, szczególnie teraz, kiedy na agendzie jest wiele ważnych regulacji unijnych – podsumował Tomasz Lachowicz.

Spotkanie potwierdziło, iż ścisła kooperacja pomiędzy polskim sektorem kolejowym a Komisją Europejską (KE) może odegrać kluczową rolę w budowaniu bezpiecznej i odpornej Europy.