Susza – co z dostępnością azotu w kluczowych fazach wzrostu?

Kukurydza jest rośliną o bardzo wysokim potencjale plonowania. Dzięki fotosyntezie typu C4 dobrze radzi sobie z wysokimi temperaturami i okresowym niedoborem wody. Jednak, żeby w pełni wykorzystać potencjał mieszańców, trzeba zapewnić optymalny dostęp do składników pokarmowych, zwłaszcza plonotwórczego azotu.

Susza – co z dostępnością azotu w kluczowych fazach wzrostu?

Dlaczego w tym sezonie nawozy azotowe słabo działają?

Analizy publikowane przez IUNG PIB (System Monitoringu Suszy Rolniczej) potwierdzają deficyt wody w glebie i wysokie ryzyko ograniczonego rozwoju upraw.

Rys 1. Względne nasycenie gleby wodą w wierzchniej warstwie 0-40 cm: 0% – punkt trwałego więdnięcia, 100% – stan optymalnego nawodnienia gleby. Materiały prasowe – Clim4Cast.eu.

Susza glebowa skutkuje niższą efektywnością nawożenia azotowego w związku ze:

– spowolnieniem przemian azotu w glebie,

– utrudnieniem przemieszczania składnika do strefy korzeniowej,

– ograniczeniem pobierania azotu z roztworu glebowego.

Kiedy kukurydza jest najbardziej wrażliwa na niedobory azotu?

W uprawie kukurydzy występują dwie fazy krytyczne zapotrzebowania na azot:

• 5 – 6 liści – kukurydza buduje pierwotną strukturę plonu, pojawia się zawiązek kolby i ustala się liczba rzędów w kolbie oraz ziarniaków w rzędzie,
• od 6 – 7 liści do stadium pełni formowania się wiechy i kwitnienie – roślina intensywnie buduje biomasę i akumuluje azot, potrzebny w fazie nalewania ziarna.

Dynamika zapotrzebowania na azot w kukurydzy – odmiany klasyczne a „stay green”

Mieszańce różnią się tempem akumulacji azotu w częściach wegetatywnych (liście i łodygi) i intensywnością jego remobilizacji do ziarna w fazie generatywnej.

Odmiany z dodatnim indeksem remobilizacji – charakteryzują się klasycznym procesem nalewania ziarna. Roślina korzysta głównie z azotu pobranego i zmagazynowanego w częściach wegetatywnych. W praktyce większość potrzeb azotowych takich odmian musi być pokryta przed kwitnieniem (85–100%), a późniejsze pobieranie z gleby jest ograniczone.

Rys. 2. Schemat pobierania azotu przez mieszańce z dodatnim indeksem remobilizacji. Źródło: „Metodyka integrowanej ochrony kukurydzy” (2019).

Odmiany z ujemnym indeksem remobilizacji – to typ „stay-green”, dla których głównym źródłem azotu w fazie wzrostu generatywnego są zasoby glebowe. Cechują się lepiej rozwiniętym systemem korzeniowym, dłuższym utrzymaniem zieloności liści oraz wyższą aktywnością fotosyntetyczną. Dzięki temu są mniej wrażliwe na suszę i mogą dłużej budować plon.

Kukurydza wykazuje więc bardzo wysokie zapotrzebowanie na azot zarówno we wczesnych fazach wzrostu, jak i od fazy 7–8 liścia aż do końca kwitnienia. Optymalne nawożenie powinno więc działać choćby pięć miesięcy i dostarczać roślinom azot do początku fazy nalewania ziarna, a w przypadku odmian „stay green”, także w trakcie nalewania ziarna.

Jak zapewnić kukurydzy stabilne źródło azotu?

BlueN dostarcza azot z powietrza do końca wegetacji, niezależnie od uwilgotnienia gleby i pogody. Intensywne tempo wzrostu kukurydzy i duża biomasa, stwarzają doskonałe warunki do namnażania mikroorganizmów zawartych w BlueN, a długi okres wegetacji zwiększa efektywność działania produktu. Ekwiwalent azotu dostarczany przez BlueN w uprawie kukurydzy wynosi średnio 70 kg/ha, co potwierdzają doświadczenia ścisłe przeprowadzone w polskich Instytutach Badawczych, w latach 2022-2025.

Aplikacja BlueN może być świetnym uzupełnieniem nawożenia startowego, poprzez zastąpienie pogłównej dawki azotu. W warunkach suszy, stosując nawożenie tradycyjne, straty w wyniku ulatniania amoniaku do atmosfery sięgają 60%. Aby w pełni wykorzystać potencjał BlueN w wiązaniu azotu z atmosfery, warto zadbać o dostarczenie roślinom żelaza i molibdenu – z tego względu polecamy łączne stosowanie Cropvit FeMo. Optymalne odżywienie roślin żelazem i molibdenem intensyfikuje wiązanie azotu z atmosfery, dlatego polecamy łączną aplikację BlueN z Cropvit FeMo.

W sezonie 2025 zrealizowano serię doświadczeń ścisłych w różnych regionach Polski. Skuteczność produktu oceniano porównując plonowanie upraw na kontroli i po aplikacji BlueN (faza BBCH 16, łącznie z kofaktorem Cropvit FeMo):

Doświadczenia ścisłe w okresie 2025, kukurydza.

Doświadczenia potwierdziły wysoką skuteczność działania produktu w uprawie kukurydzy. Po zastosowaniu BlueN uzyskano wzrost plonu ziarna o 2 t/ha w UP Poznań i o 1,8 t/ha w ZDOO Masłowice, w stosunku do kontroli.

Podsumowanie

Kukurydza charakteryzuje się wysokim i długotrwałym zapotrzebowaniem na azot, którego efektywne wykorzystanie jest silnie ograniczane przez warunki suszy glebowej. BlueN zapewnia stabilne, biologiczne źródło azotu atmosferycznego przez cały okres wegetacji, niezależnie od uwilgotnienia gleby. Dzięki temu stanowi skuteczne uzupełnienie klasycznego nawożenia azotowego, wspierając budowanie plonu także w krytycznych fazach rozwojowych rośliny.