System IRZ – cyfrowy fundament bezpieczeństwa w produkcji zwierzęcej

Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa to nie tylko instytucja wypłacająca dopłaty. Jednym z jej kluczowych zadań jest prowadzenie rozbudowanych baz danych, które mają bezpośredni wpływ na bezpieczeństwo produkcji i żywności. W centrum tego systemu znajduje się System Identyfikacji i Rejestracji Zwierząt (IRZ) – narzędzie niezbędne w walce z chorobami zakaźnymi i monitorowaniu rynku.

System IRZ – cyfrowy fundament bezpieczeństwa w produkcji zwierzęcej

Co obejmuje system IRZ?

IRZ to rozbudowany system, który porządkuje i kontroluje cały obrót zwierzętami gospodarskimi. W jego skład wchodzą m.in.:

• rejestr siedzib stad,
• ewidencja oznakowanych zwierząt,
• paszporty bydła przeznaczonego na eksport,
• księgi rejestracji i dokumentacja przewozowa,
• środki identyfikacyjne (np. kolczyki).

Agencja odpowiada także za prowadzenie listy firm dostarczających elementy identyfikacyjne. w tej chwili znajduje się na niej 19 podmiotów, ale – jak podkreśla prezes ARiMR Wojciech Legawiec – system pozostaje otwarty na nowych dostawców. Większa konkurencja oznacza bowiem realne korzyści dla rolników.

Setki milionów danych – ogromna skala systemu

Skala działania IRZ pokazuje, jak istotne jest to narzędzie dla całego sektora rolnego. W systemie zgromadzono dane dotyczące:

• ponad 364 mln zwierząt gospodarskich (w tym bydła, trzody chlewnej, owiec, kóz, koni czy drobiu),
• blisko 416 mln jaj wylęgowych.

To nie tylko statystyki – to żywy obraz produkcji zwierzęcej w Polsce, który pozwala śledzić trendy rynkowe i reagować na zagrożenia. Tak ogromne zasoby wymagają zaawansowanej infrastruktury IT oraz stałych modernizacji. W ostatnich latach system przeszedł szereg usprawnień, które zwiększyły jego wydajność i funkcjonalność.

Nowy krok: rejestr psów i kotów coraz bliżej

Równolegle realizowane są prace nad stworzeniem Krajowego Rejestru Oznakowanych Psów i Kotów (KROPiK). Projekt ustawy pozostało w toku, ale już wiadomo, iż za obsługę systemu ma odpowiadać ARiMR – głównie dzięki doświadczeniu zdobytemu przy IRZ.

W odróżnieniu od systemu dla zwierząt gospodarskich:

• lista dostawców mikrochipów nie będzie prowadzona przez Agencję,
• transpondery muszą być zgodne z rejestrem Międzynarodowego Komitetu ds. Rejestracji Zwierząt (ICAR).

Obowiązkowe znakowanie – ale bez dublowania

Nowe przepisy zakładają, że:

• wszystkie psy i koty w schroniskach oraz
• zwierzęta zmieniające właściciela

będą musiały zostać oznakowane i wpisane do rejestru. Zadanie to przypadnie upoważnionym lekarzom i technikom weterynarii.

Co ważne, ustawodawca przewidział rozwiązanie praktyczne: nie będzie konieczności ponownego znakowania zwierząt, jeżeli posiadają już chip zgodny z normą ISO.

Cyfrowa kontrola, realne bezpieczeństwo

System IRZ to dziś jeden z najważniejszych filarów kontroli produkcji zwierzęcej w Polsce. Pozwala nie tylko identyfikować zwierzęta, ale przede wszystkim szybko reagować na zagrożenia epizootyczne i chronić łańcuch żywnościowy. Rozszerzenie tego modelu na zwierzęta towarzyszące pokazuje kierunek zmian – więcej cyfryzacji, większa kontrola i wyższe standardy bezpieczeństwa.