UMOWA Z MERCOSUR: Czy rolnicy zostaną ponownie oszukani?

UMOWA Z MERCOSUR: Czy jednak zostanie wprowadzona tylnymi drzwiami? Informowaliśmy już o tym na łamach Agroprofilu, ale w związku z oficjalnym komunikatem Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi jeszcze raz przypominamy o decyzji Parlamentu Europejskiego z 10 lutego 2026 r. Przyjęto przepisy mające chronić unijny rynek przed skutkami Umowy z Mercosur. Jednak patrząc na tempo prac i naciski Berlina, rodzi się zasadnicze pytanie: czy to rozstrzygnięcie nie jest przygotowaniem gruntu pod wprowadzenie części handlowej Umowy z Mercosur „tylnymi drzwiami”, bez oglądania się na wyrok TSUE i sprzeciw rolników?

Wiele wskazuje na to, iż początkowy optymizm – gdy sądziliśmy, iż masowe protesty zmusiły europarlamentarzystów do zablokowania porozumienia poprzez zaskarżenie go do Trybunału – był przedwczesny.

Czytaj również – UMOWA Z MERCOSUR: Klauzule Ochronne Przegłosowane!

Umowa z Mercosur: Mechanizm „splittingu”, czyli jak ominąć państwa członkowskie

Niemcy, dążąc do ratowania własnego przemysłu, forsują tzw. procedurę rozdzielenia (splitting). To właśnie owe „tylne drzwi” do wprowadzenia Umowy z Mercosur. Pozwalają one na tymczasowe wprowadzenie w życie samej części handlowej (dotyczącej ceł i kwot rolnych) jako wyłącznej kompetencji unijnej. W takim scenariuszu głosowanie w parlamentach narodowych, np. w polskim Sejmie czy francuskim Zgromadzeniu Narodowym, staje się zbędne.

Przyjęte właśnie rozporządzenie o „hamulcach bezpieczeństwa” idealnie wpisuje się w ten plan. Komisja Europejska zyskuje argument: „Możemy zacząć handlować już teraz, bo przecież rolnicy dostali mechanizmy ochronne”.

Gdzie tkwi pułapka?

Komunikat MRiRW otwarcie przyznaje, iż w negocjacjach (trilogu) nie uwzględniono kluczowych postulatów Polski dotyczących wzajemności standardów produkcji.

• Brak klauzul lustrzanych: Towary z państw Mercosur przez cały czas nie muszą spełniać restrykcyjnych norm unijnego Zielonego Ładu. Oznacza to, iż europejscy rolnicy będą konkurować z produktami wytworzonymi przy znacznie niższych kosztach, bez obciążeń środowiskowych i regulacyjnych, którym sami podlegają.
• Iluzoryczne progi: Przy rekordowej podaży produktów rolnych z Argentyny i Australii, stały dopływ tańszego towaru może „dusić” ceny w Europie, pozostając tuż pod progiem 5%, co uniemożliwi uruchomienie interwencji. Taka „kontrolowana” podaż może przez miesiące, a choćby lata, erodować rentowność europejskich gospodarstw, zanim jakikolwiek mechanizm ochronny zostanie włączony.

Zamiast blokady – instrukcja obsługi kryzysu

Minister rolnictwa Stefan Krajewski przyznaje, iż rozwiązanie jest „nieidealne”, choć lepsze niż pierwotne propozycje KE (progi 5% zamiast 10%). Jednak nie miejmy złudzeń: cała ta legislacyjna machina nie ruszyła po to, by Umowę z Mercosur wyrzucić do kosza. Ona ma sprawić, iż gdy Bruksela i Berlin zdecydują się na jej tymczasowe wdrożenie, opór rolników będzie trudniejszy, bo „przecież procedury ochrony już istnieją”.

Zamiast tarczy, którą obiecywano na barykadach, rolnicy dostali regulamin zarządzania kryzysem, który Bruksela najwyraźniej uznaje za nieunikniony.

Czas na sprawdzian wiarygodności

W tej sytuacji jedyną realną zaporą mogą okazać się już tylko decyzje na szczeblu krajowym. Wypada mieć głęboką nadzieję, iż polski rząd – zgodnie z deklaracjami składanymi podczas największych fal protestów – dotrzyma słowa danego rolnikom. jeżeli unijne klauzule ochronne związane z Umową z Mercosur okażą się jedynie biurokratyczną fasadą, Polska musi być gotowa do samodzielnego blokowania napływu tanich towarów, które nie spełniają naszych norm jakościowych i produkcyjnych. Tylko twarde egzekwowanie zasady wzajemności, choćby wbrew naciskom z Brukseli czy Berlina, może uchronić rodzime gospodarstwa przed skutkami tej nierównej konkurencji.