Własne ziarno czy materiał kwalifikowany?

Dla konsumenta najważniejszy jest gotowy produkt – chleb, makaron czy kasza. O ich jakości i bezpieczeństwie w dużej mierze decydują jednak decyzje podejmowane znacznie wcześniej, jeszcze zanim ziarno trafi do młyna. Pierwsze z nich zapadają zimą, kiedy rolnicy planują zasiewy i wybierają materiał siewny.

Własne ziarno czy materiał kwalifikowany?

To właśnie wtedy pojawia się jedno z podstawowych pytań: czy wysiać ziarno z własnego magazynu, czy zainwestować w kwalifikowany materiał siewny.

Materiał siewny jako punkt wyjścia całego sezonu

Wybór nasion jest jednym z kluczowych etapów produkcji roślinnej. Jak podkreśla dr Marek Reich, znany jako „Doktor od Roślin” i ambasador kampanii „Jakość zaczyna się od ziarna”, decyzja ta wpływa na przebieg całego sezonu.

– Materiał kwalifikowany często daje większą pewność, iż łan będzie wyrównany, będą szybsze i równiejsze wschody, a ziarno będzie zdrowsze i w konsekwencji wyższy będzie również plon – podkreśla dr Marek Reich.

Dla rolnika oznacza to większą przewidywalność uprawy, a dla przetwórcy i konsumenta – bardziej stabilną jakość surowca, z którego powstają produkty spożywcze.

Wyrównany łan to łatwiejsze zarządzanie uprawą

Kwalifikowany materiał siewny to ziarno o sprawdzonym pochodzeniu i znanych parametrach jakościowych. Rośliny pochodzące z takiego materiału zwykle kiełkują w podobnym czasie i rozwijają się równomiernie.

W praktyce przekłada się to na:

• lepszą kontrolę nad przebiegiem wegetacji
• łatwiejsze planowanie zabiegów agrotechnicznych
• mniejsze ryzyko wystąpienia chorób już na początku sezonu

Zdrowsze rośliny oznaczają także mniejszą presję na intensywne działania ochronne w późniejszych fazach rozwoju, co ma znaczenie zarówno ekonomiczne, jak i środowiskowe.

Odpowiedzialność za plon zaczyna się przed siewem

Rolnik odpowiada nie tylko za wielkość plonu, ale także za jego jakość. Ziarno zebrane w gospodarstwie trafia następnie do magazynów, przetwórni i zakładów produkcyjnych, gdzie staje się surowcem do wytwarzania żywności.

Wybór materiału siewnego jest więc elementem całego łańcucha bezpieczeństwa żywności. Stabilny, zdrowy surowiec ułatwia utrzymanie powtarzalnych parametrów technologicznych w przetwórstwie i ogranicza ryzyko wahań jakości produktów końcowych.

Dane z doświadczeń polowych

Znaczenie kwalifikowanego materiału siewnego potwierdzają także wyniki badań prowadzonych przez Centralny Ośrodek Badania Odmian Roślin Uprawnych (COBORU). Analizy wskazują, iż jego stosowanie może przynosić wymierne korzyści ekonomiczne.

W zależności od gatunku i warunków uprawy dodatkowy efekt finansowy szacowany jest na poziomie od około 400 do choćby 1000 zł na jednostce powierzchni. Stabilniejsza opłacalność produkcji oznacza jednocześnie większą ciągłość dostaw surowca dla przemysłu spożywczego.

Ryzyko związane z nielegalnym obrotem nasionami

Na rynku pojawiają się także oferty sprzedaży taniego materiału siewnego o niepewnym pochodzeniu. Kontrole wskazują, iż część z nich dotyczy nasion niedopuszczonych do obrotu lub niespełniających wymaganych norm.

Zakup takiego ziarna wiąże się z ryzykiem dla rolnika – zarówno prawnym, jak i produkcyjnym – a pośrednio wpływa również na jakość surowca trafiającego do przetwórstwa.

Znaczenie krajowych hodowli

Wybór kwalifikowanego materiału pochodzącego z polskich hodowli ma także wymiar systemowy. Wspiera rozwój krajowych programów hodowlanych, dostosowanych do lokalnych warunków klimatycznych i glebowych, a jednocześnie skraca łańcuch dostaw.

Z punktu widzenia rynku żywności oznacza to większą kontrolę nad jakością surowca oraz stabilność produkcji w dłuższej perspektywie.

Decyzja, która łączy pole z rynkiem

Wybór materiału siewnego jest jednym z pierwszych ogniw w procesie wytwarzania żywności. Choć dotyczy etapu poprzedzającego sezon wegetacyjny, jego skutki widoczne są w plonie, jakości surowca i przewidywalności produkcji.

Inicjatywy edukacyjne, takie jak kampania „Jakość zaczyna się od ziarna” realizowana przez Federację Branżowych Związków Producentów Rolnych, mają pokazać zależność między decyzjami podejmowanymi w gospodarstwie a bezpieczeństwem żywności.

Ostatecznie to właśnie zimowa decyzja o wyborze nasion staje się jednym z czynników, które wpływają na to, jakie produkty trafiają na rynek i do codziennej diety konsumentów.