5 godzin temu
Rada Naukowa Zintegrowanej Sieci Kolejowej wkroczyła w kolejny etap prac nad długoterminowym planem rozwoju infrastruktury kolejowej w Polsce. Projekt, realizowany na zlecenie Ministerstwa Infrastruktury przez Centralny Port Komunikacyjny i Polskie Linie Kolejowe (PLK), ma wyznaczyć kierunki rozbudowy sieci po 2035 r. – gdy gotowa będzie licząca ok. 480 km linia Kolei Dużych Prędkości (KDP), czyli tzw. Y łączący Warszawę, Łódź, Poznań oraz Wrocław. Wybór wariantu docelowego nastąpi do końca bieżącego kwartału, a wyniki – w formie kompleksowego opracowania – trafią do Macieja Laska, pełnomocnika rządu ds. CPK.
Od samego początku zależało nam na tym, żeby planowanie inwestycji kolejowych było oparte o wiedzę i doświadczenie ekspertów, praktyków i ludzi nauki. Prace nad ZSK potwierdziły konieczność budowy sieci kolejowej w modelu policentrycznym, a nie monocentrycznym, czyli w układzie „pajęczyny”, a nie „szprych”. Takiej sieci potrzebuje Polska. Regiony oczekują połączeń także między sobą, a nie tylko z centrum kraju – podkreśla Piotr Rachwalski, członek zarządu CPK ds. kolei.
Rada złożona z 19 specjalistów
Nadzór merytoryczny nad projektem sprawuje Rada Naukowa ZSK działająca od maja 2025 r. Zasiada w niej 19 ekspertów reprezentujących czołowe polskie uczelnie, samorządy i środowisko biznesowe. Ich kompetencje obejmują transport, kolejnictwo, logistykę, planowanie przestrzenne, rozwój regionalny, modelowanie i prognozowanie ruchu, ekonomię, geografię, turystykę oraz zagadnienia międzynarodowe. Rada sprawuje nadzór merytoryczny nad całością prac i uczestniczy bezpośrednio w opracowywaniu wariantów docelowej sieci.
Wsparcie Rady Naukowej, które merytorycznie bardzo wysoko oceniamy, potwierdziło nasz kierunek myślenia o budowie spójnej i wydajnej sieci kolejowej w Polsce. Nasze założenie jest takie, iż docelowo połączenia kolejowe powinny zyskać wszystkie ośrodki miejskie o charakterze subregionalnym i wyższym – wskazuje Maciej Kaczorek, członek zarządu i dyrektor ds. strategii i rozwoju PLK.
Tysiące kilometrów tras pod lupą analityków
Podstawą obecnych analiz są wyniki szeroko zakrojonych konsultacji przeprowadzonych w 2024 r. W pierwszym kwartale ub. r. we wszystkich 16 urzędach marszałkowskich odbyły się warsztaty regionalne. Kolejne spotkania objęły sektor intermodalny i towarowy – uczestniczyło w nich 42 podmioty logistyczne – a także 12 instytucji odpowiedzialnych za bezpieczeństwo kraju oraz 2 rządowe think-tanki: Ośrodek Studiów Wschodnich (OSW) i Instytut Rozwoju Miast i Regionów (IRMiR). Łącznie w tej fazie wzięło udział ponad 700 osób, w tym ponad 600 samorządowców, przewoźników, przedstawicieli środowisk akademickich oraz lokalnych stowarzyszeń.
W fazie analitycznej weryfikacji poddano blisko 8 tys. km proponowanych nowych tras i ok. 10 wariantów rozwoju sieci – w tym forsowany przez poprzedni zarząd CPK model kolejowych „szprych”. Do oceny poszczególnych rozwiązań służą specjalistyczne narzędzia: Pasażerski Model Transportowy (PMT) oraz Towarowy Model Transportowy (TMT).
Strategiczny dokument dla kolei
Finalne wnioski z prac nad ZSK staną się podstawą rządowego dokumentu strategicznego wyznaczającego priorytety inwestycyjne dla polskiej kolei od połowy lat 30. XXI w. Realizowane równolegle inwestycje CPK i PLK znacząco rozszerzą krajową infrastrukturę o nowe kilometry linii – ZSK ma określić, w jakim kierunku sieć będzie się rozwijać w kolejnych dekadach.
Dyskusja o rozwoju sieci kolejowej przechodzi z fazy zbierania pomysłów do etapu kształtowania korytarzy analiz wielokryterialnych i uporządkowanego metodologicznie porównywania scenariuszy i oczekiwań. W ten sposób tworzy się katalog inwestycji kolejowych, które powinny przynieść największy pożytek społeczeństwu i gospodarce – mówi dr Jakub Majewski, przewodniczący Rady Naukowej ZSK, prezes Fundacji ProKolej.
Fot. CPK
Zobacz również:
