Eksport pszenicy z Rosji może spaść sześciokrotnie we wrześniu! Jak to wpływa na ceny zbóż?

Zdjęcie: eksport pszenicy a ceny zbóż

Światowe ceny zbóż znajdują się pod wpływem rynkowych zawirowań oraz silnej konkurencji na rynku światowym. Problemy logistyczne oraz napięcia geopolityczne mocno paraliżują dotychczasowe trasy eksportowe ziarna i podniosły globalne ceny zbóż w sierpniu. O ile ceny kukurydzy przez cały czas rosną przez dodatkowe wsparcie w katastrofalnych zbiorach we Francji, o tyle pszenica na Matif stabilizuje się o kilkanaście euro poniżej swoich długoterminowych maksimów (blisko 260 EUR/t) z początku września.

Z najnowszego raportu monitorującego Rosyjskiego Związku Zbożowego wynika, iż w drugiej dekadzie września (10–20 września) z Rosji wyeksportowano zaledwie 347 tys. ton pszenicy – wobec 1,3 mln ton w analogicznym okresie ubiegłego roku. Analitycy szacują, iż cały wrzesień zamknie się wynikiem na poziomie około 1 mln ton, co oznacza niemal sześciokrotny spadek w porównaniu do 5,7 mln ton wysłanych rok temu.

Równie drastyczne spadki dotknęły pozostałe gatunki – dostawy jęczmienia zmniejszyły się 9,9-krotnie (do 21,9 tys. ton), a kukurydzy 3,3-krotnie (do 11,8 tys. ton). Łączny eksport głównych zbóż wyniósł zaledwie 381 tys. ton wobec niemal 1,6 mln ton rok wcześniej.

Czytaj również:

Ceny zbóż i głównych produktów rolnych w sierpniu 2026 – raport GUS

Załamanie wysyłek i zwrot ku Bałtykowi

Głównym czynnikiem hamującym wysyłki są paraliżujące logistykę uszkodzenia infrastruktury portowej nad Morzem Czarnym. W kluczowym dotąd terminalu w Noworosyjsku przeładunki spadły aż 9,6-krotnie (do 72,5 tys. ton), a w Tuapse 9,3-krotnie (do skromnych 6,1 tys. ton).

W efekcie ciężar obsługi eksportu przeniósł się do portów bałtyckich – liderami przeładunków zostały Wysock (135 tys. ton) oraz Ust-Ługa (85 tys. ton). Ogółem dostawy realizowano jedynie przez 9 portów, podczas gdy rok temu było ich 35.

Radykalnie skurczyła się także liczba podmiotów operujących na rynku: pszenicę wysyłało zaledwie 10 firm handlowych (wobec 51 w ubiegłym sezonie), a lista państw odbiorców skróciła się z 29 do 8.

• Egipt, główny importer, zmniejszył zakupy 3,6-krotnie (do 81 tys. ton).
• Turcja, dotychczasowy lider zamówień, odebrała zaledwie 6,1 tys. ton (spadek z ponad 200 tys. ton rok temu).
• Wzrost dostaw odnotowano jedynie w kierunku Iranu (do 28,6 tys. ton) oraz Meksyku (25 tys. ton).

Raport USDA: Cięcie eksportu i rosnące zapasy końcowe

Chociaż bieżące tempo wywozu zwolniło, najnowsze prognozy USDA (sezon 2026/27) pokazują, iż potężny potencjał podażowy w regionie wciąż wisi nad rynkiem:

• Rosja: Amerykański Departament Rolnictwa w swoim wrześniowym raporcie obniżył prognozę zbiorów z 88,5 mln ton do 88,0 mln ton, co przełożyło się na spadek przewidywanego eksportu z 46,0 mln ton do 43,0 mln ton. Mniejszy wywóz oznacza jednak znaczny wzrost zapasów końcowych – z szacowanych w sierpniu 13,59 mln ton do aż 16,09 mln ton.
• Ukraina: Mimo podniesienia szacunków produkcji z 25,4 mln ton do 26,0 mln ton, prognoza eksportu została zredukowana z 13,5 mln ton do 12,5 mln ton. W efekcie zapasy końcowe wzrosną tu z 4,8 mln ton do 6,1 mln ton.

Łącznie spadek eksportu z obu tych państw o 4 mln ton sprawia, iż ziarno to pozostanie w magazynach, tworząc ogromne rezerwy na dalszą część sezonu.

Wskaźnik (mln ton)Rosja (sierp.)Rosja (wrzes.)Ukraina (sierp.)Ukraina (wrzes.)

Produkcja	88,50	88,00	25,40	26,00
Eksport	46,00	43,00	13,50	12,50
Zapasy końcowe	13,59	16,09	4,80	6,10

Prognoza USDA dla pszenicy (sezon 2026/27) – porównanie sierpień vs wrzesień

Jak te czynniki wpływają na giełdowe ceny zbóż?

Napięcia geopolityczne oraz ograniczenia w portach czarnomorskich podbiły ceny zbóż w sierpniu. Widać to m.in. na wykresie grudniowego kontraktu na kukurydzę na paryskiej giełdzie Matif (seria MLZ26). Wyznacznik ten odnotował silną falę wzrostową z poziomu ok. 200 EUR/t na przełomie lipca i sierpnia aż do szczytu powyżej 260 EUR/t na początku września. Kolejne tygodnie września przyniosły zjazd cen w okolice 235 EUR/t w piątkowe południe. Spadki z końcówki tygodnia są efektem działań, czynionych przez Trumpa, w celu nakłonienia Rosji do zawarcia jakiegoś kompromisu z Ukrainą w temacie infrastruktury krytycznej i żeglugi na Morzu Czarnym.

Mimo wcześniejszych podwyżek, w ostatnich dniach globalne ceny zbóż (zwłaszcza pszenicy) odczuwają presję ze strony rosnących zapasów i konkurencji:

• ceny zbóż (pszenicy) w Europie spadły w ciągu ostatnich 10 dni o 2 USD, do 289 USD/t,
• w USA notowania pszenicy obniżyły się o 1 USD, do 307 USD/t,
• rosyjska pszenica FOB Noworosyjsk potaniała o 2 USD, do 212 USD/t, utrzymując aż 77-dolarowe dyskonto wobec ziarna europejskiego.

Równie trudna sytuacja panuje u rosyjskich producentów ziarna – ceny skupu w lokalnej walucie spadły do 8900 rubli za tonę, co stanowi najniższy poziom od ośmiu lat. Przyszłość rynku pszenicy pozostaje trudna do jednoznacznego oszacowania, gdyż duży potencjał podażowy ściera się z twardymi barierami geopolitycznymi i logistycznymi.

Czytaj również:

Matif w piątkowe południe: Pszenica najtańsza od miesiąca. „Efekt Trumpa” i silny dolar spychają ceny zbóż w dół