Jak odchwaszczać słonecznik kiedy ubywa substancji?

Do zwalczania chwastów dwuliściennych w słoneczniku mamy dziś dostępnych 7 substancji. Jeszcze rok temu było ich 9. Zestaw się uszczupla, ale wciąż można sobie skutecznie radzić z chwastami w tej uprawie.

Słonecznik to ciepłolubny gatunek, wysiewany mniej więcej w terminie kukurydzianym. Ma to swoje plusy. Otóż w kontekście chwastów i ich zwalczania na stanowisku przeznaczonym pod uprawę słonecznika można zwalczanie rozpocząć jeszcze przed uprawą. Ma to duże znaczenie w przypadku chwastów wieloletnich, których trudno będzie się pozbyć już po siewie słonecznika. jeżeli zatem mamy do czynienia z gatunkami uciążliwymi, warto rozważyć zastosowanie glifosatu przed uprawą przedsiewną w dawce 2–2,5 l/ha, z dodatkiem siarczanu amonu w dawce 5 kg/ha. Pole po zabiegu najlepiej pozostawić na ok. 2 tygodnie w spokoju, mimo iż efekty działania zabiegu zauważymy już po kilku dniach. Chodzi o dokładne dotarcie herbicydu do wszystkich organów chwastów, co ma szczególne znaczenie w przypadku tych tworzących rozłogi, jak perz czy ostrożeń. W przypadku uproszczeń w uprawie zabieg herbicydem nieselektywnym może okazać się konieczny praktycznie zawsze.

W klasycznych odmianach tylko doglebówki

Niestety, w odchwaszczaniu klasycznych odmian słonecznika do dyspozycji mamy tylko rozwiązania przedwschodowe. To spory minus, bo ich skuteczność w bardzo dużej mierze zależy od wilgotności gleby po zabiegu. Często występujące wiosną okresy bezdeszczowe mocno ograniczają działanie doglebówek. Można liczyć na poprawę tego działania, jeżeli kilka dni po zabiegu spadnie deszcz. Wtedy substancje częściowo uaktywniają się. W praktyce zatem jesteśmy w stanie zwalczyć chwasty tylko zabiegiem doglebowym, przy założeniu, iż skład zachwaszczenia nie jest specjalnie wymagający i mamy dobre warunki wilgotnościowe.

Jeśli chodzi o substancje doglebowe zwalczające chwasty dwuliścienne (tab. 1.), to do dyspozycji w zabiegu przedwschodowym mamy aklonifen, prosulfokarb (działa w 90% przez korzenie, 10% przez liście), pendimetalinę (95% przez korzenie, 5% przez liście), metobromuron i dimetenamid-P (90% przez korzenie, 10% przez liście). Warto zwrócić uwagę na etykietę preparatu, bo część z nich ma rejestrację w słoneczniku jako uprawie małoobszarowej, zatem za ewentualne uszkodzenia uprawy po zastosowaniu środka odpowiada wtedy rolnik.

Substancja pod chwasty

Jeśli wiemy, iż na danym stanowisku przeznaczonym do uprawy słonecznika występuje komosa, to skutecznie zwalczy ją np. aklonifen, podobnie jak marunę, przytulię, samosiewy rzepaku, szarłat, tobołki czy rdest plamisty. Substancja może gorzej poradzić sobie z innymi rdestami, np. ptasim. Plusem jest to, iż zwalcza także chwastnicę.

Fot. Daleszyński

Zastosowanie pendimetaliny pozwala skutecznie ograniczyć np. komosę, fiołek (w dawce przynajmniej 1320 g/ha), jasnoty, przytulię, tasznika, tobołki czy rzodkiew. Substancja ma słabsze działanie, np. na chabra choćby w najwyższych dawkach i praktycznie zerowe na chwasty z rozłogowym systemem korzeniowym, jak np. ostrożeń. Substancja zwalcza dodatkowo niektóre gatunki jednoliścienne, jak miotłę, wiechliny, włośnice, a choćby w stopniu dobrym nieuodpornionego wyczyńca.

Metobromuron zwalcza samosiewy rzepaku, rdesty kolankowy i ptasi, marunę, przetacznik, szarłat czy dymnicę. Gorzej radzi sobie z bodziszkiem, rdestem plamistym czy przytulią. Z jednoliściennych zwalcza natomiast np. owies głuchy, a chwastnica jest na tę substancję średnio wrażliwa.

Dimetenamid-P jest komponentem mieszanin fabrycznych herbicydów, także pendimetaliny. Poprawia działanie tej substancji w zwalczaniu np. komosy, przytulii, rdestu ptasiego czy tobołków. Z kolei prosulfokarb zastosowany do 3 dni po siewie zwalcza m.in. gwiazdnicę, jasnotę, komosę, przetaczniki i przytulię. Poradzi sobie też z miotłą zbożową, ale nie zwalczy z kolei chwastnicy.

Wypadły z rejestru

Wycofane ze stosowania w słoneczniku zostały 2 substancje: S-metolachlor występujący solo oraz w mieszaninie z terbutyloazyną. W przypadku zastosowania S-metolachloru mogliśmy liczyć na zwalczanie przede wszystkim chwastów jednoliściennych, np. chwastnicy, miotły, palusznika, wiechlin czy włośnic. Substancja nie zwalczała jednak perzu czy wyczyńca. Terbutyloazyna z kolei zwalczała komosę, gwiazdnicę czy fiołka polnego.

Nalistnie w odpornych

W odmianach typu Clearfield czy Express możemy zastosować nalistnie odpowiednio imazamoks i tribenuron. To substancje czynne działające przez liście chwastów. Pierwsza z nich zarejestrowana jest w fazie 2–6 liści słonecznika (BBCH 12–16), druga do maksymalnie 8. liścia BBCH 18. Zaletą odmian odpornych na te herbicydy jest możliwość poprawkowego zabiegu, jeżeli ten doglebowy przepuści nam jakieś chwasty lub mamy późniejsze wschody niektórych gatunków chwastów.

Imazamoks zwalcza szerokie spektrum chwastów, łącznie z później wschodzącymi ciepłolubnymi, jak szarłat czy chwastnica. Oprócz tego zwalcza także rdesty (oprócz powojowego), rzodkiew czy samosiewy rzepaku, ale nie te pochodzące z upraw Clearfield. Gorzej radzi sobie także w zalecanej dawce z fiołkiem czy ostrożniem. Tribenuron z kolei skutecznie ogranicza m.in. chwasty kapustowate, komosę, rumianowate, mak polny czy rdest plamisty.