1 godzina temu
Ceny produktów rolnych nie niższe niż koszty ich wytworzenia, kontrola marż w łańcuchu żywnościowym, więcej lokalnych produktów w sklepach oraz działania na rzecz odbudowy krajowego pogłowia świń – to część propozycji przygotowywanych przez środowisko Mateusza Morawieckiego. Do części postulatów Stowarzyszenia Rozwój Plus dotarł portal Zero.pl. Mają one być punktem wyjścia do rozmów z organizacjami rolniczymi, a nie gotowym programem czy projektem ustawy.
Morawiecki szykuje program dla rolników. Ceny powyżej kosztów, lokalna żywność i odbudowa hodowli świńŚrodowisko byłego premiera Mateusza Morawieckiego pracuje nad propozycjami dotyczącymi rolnictwa. W centrum znalazły się przede wszystkim opłacalność produkcji, pozycja producenta w łańcuchu żywnościowym, rozwój sprzedaży lokalnej oraz sytuacja sektora trzody chlewnej.
Jak informuje Zero.pl, które dotarło do części przygotowywanych postulatów, propozycje mają zostać szerzej omówione podczas Forum Rolniczego Stowarzyszenia Rozwój Plus zaplanowanego na 10 października. Następnie, po rozmowach ze środowiskiem rolniczym, mają być prowadzone dalsze prace nad konkretnymi rozwiązaniami.
Cena dla rolnika nie niższa niż koszty produkcji
Jednym z najdalej idących pomysłów jest przygotowanie ustawy o bezpieczeństwie żywnościowym, która miałaby wprowadzić mechanizm gwarantujący producentom rolnym ceny nie niższe niż koszty produkcji.
Według informacji, do których dotarło Zero.pl, rozwiązanie miałoby być wzorowane na regulacjach funkcjonujących w jednym z państw Unii Europejskiej.
Na tym etapie nie przedstawiono jednak szczegółowego sposobu wyliczania kosztów produkcji ani zasad funkcjonowania takiego mechanizmu.
To właśnie te elementy będą najważniejsze dla oceny propozycji. Koszt wyprodukowania tony zboża, litra mleka czy kilograma żywca może znacząco różnić się pomiędzy gospodarstwami – zależnie od skali produkcji, technologii, cen pasz, nawozów, paliwa, energii czy kosztów finansowania.
Kontrola marż od gospodarstwa do sklepu
Drugi istotny element dotyczy podziału wartości produktu pomiędzy poszczególne ogniwa łańcucha żywnościowego.
Rozwój Plus chce kontroli marż na kolejnych etapach – od producenta rolnego aż po handel detaliczny. Dodatkowe kompetencje w tym zakresie miałby otrzymać UOKiK.
Z punktu widzenia rolników najważniejsze będzie jednak to, jak taki system miałby działać w praktyce. Konieczne byłoby określenie m.in. zakresu kontroli, obowiązków poszczególnych uczestników rynku oraz sytuacji, w których urząd mógłby podejmować interwencję.
Na razie jest to propozycja programowa, a nie gotowy mechanizm prawny.
Większa rola rolników w Krajowej Grupie Spożywczej
Kolejny postulat dotyczy funkcjonowania Krajowej Grupy Spożywczej.
Większą rolę mieliby otrzymać sami producenci rolni, a jednym z rozważanych rozwiązań jest tworzenie spółek z udziałem rolników.
Założeniem byłoby więc silniejsze powiązanie działalności podmiotów działających na rynku rolno-spożywczym z producentami dostarczającymi surowce.
„Od Rolnika do Koszyka”. Więcej lokalnej żywności w handlu
Osobna część propozycji dotyczy skracania łańcucha dostaw i zwiększenia udziału rolników w końcowej cenie żywności.
Pod hasłem „Lokalna półka – lokalny produkt” planowane jest zwiększenie dostępu lokalnych gospodarstw do handlu detalicznego. Jednym z rozważanych rozwiązań ma być obecność produktów od lokalnych rolników w sklepach i marketach.
Wśród pomysłów pojawia się również tworzenie lokalnych giełd rolniczych, na których producenci mogliby nawiązywać bezpośrednią współpracę z regionalnymi odbiorcami.
Lokalna żywność miałaby być również szerzej dostępna w punktach sprzedaży zlokalizowanych przy głównych szlakach komunikacyjnych – m.in. na Miejscach Obsługi Podróżnych, dworcach czy stacjach paliw.
Propozycje mają być promowane m.in. pod hasłami „Od Rolnika do Koszyka” oraz „Polish Quality Food”.
Założenie jest proste: skrócenie łańcucha dostaw ma pozwolić na pozostawienie większej części ceny końcowej u producenta rolnego, a jednocześnie ułatwić konsumentom dostęp do żywności pochodzącej z lokalnych gospodarstw.
Odbudowa pogłowia świń
Trzecim dużym obszarem przygotowywanych propozycji jest produkcja trzody chlewnej.
Rozwój Plus zapowiada działania ukierunkowane na odbudowę krajowego pogłowia świń. Wśród propozycji znalazły się wsparcie młodych rolników rozpoczynających produkcję, ograniczenie obciążeń administracyjnych oraz usprawnienie obsługi weterynaryjnej gospodarstw.
Osobnym problemem pozostaje ASF. Jednym z przedstawionych postulatów jest redukcja populacji dzików.
Pojawia się również propozycja dotycząca importowanych warchlaków. Zakłada ona wprowadzenie obowiązkowych postojów kontrolnych podczas transportu zwierząt przywożonych z innych państw UE, m.in. z Danii i Niemiec.
Zastrzeżenia do obecnego wsparcia na zakup loszek
W materiałach dotyczących przygotowywanego forum pojawia się również krytyka obecnego mechanizmu pomocy na zakup loszek.
Zastrzeżenia dotyczą przede wszystkim wykorzystania limitu pomocy de minimis, który w części gospodarstw może wpływać na możliwość korzystania z innych form wsparcia.
To jeden z elementów, które mają być przedmiotem dalszej dyskusji nad rozwiązaniami dla sektora trzody chlewnej.
10 października rozmowy z organizacjami rolniczymi
Przedstawione rozwiązania nie są jeszcze ostatecznym programem ani projektem ustawy. To szczególnie ważne przy ocenie zapowiadanych zmian.
Według ustaleń Zero.pl postulaty mają być punktem wyjścia do rozmów z przedstawicielami organizacji rolniczych podczas Forum Rolniczego Rozwoju Plus 10 października.
Po spotkaniu mają być prowadzone dalsze prace nad propozycjami, w tym nad założeniami ustawy o bezpieczeństwie żywnościowym.
Najważniejsze będą szczegóły proponowanych rozwiązań
Z perspektywy gospodarstw szczególnie istotne będą konkrety dotyczące dwóch najbardziej znaczących propozycji: powiązania cen produktów rolnych z kosztami produkcji oraz kontroli marż w łańcuchu żywnościowym.
Na obecnym etapie nie przedstawiono projektu przepisów określającego sposób wyliczania kosztów produkcji, mechanizm ustalania ceny czy dokładny zakres nowych uprawnień UOKiK. Doprecyzowania wymaga również sposób zwiększenia obecności lokalnej żywności w handlu.
