GUS obniża stawkę pszenicy. Czynsz za państwową ziemię w dół

Rynek zbóż od miesięcy wysyła jasny sygnał: ceny pszenicy spadają. Teraz ten trend bezpośrednio przełoży się na koszty ponoszone przez rolników dzierżawiących grunty od Skarbu Państwa. Najnowsze obwieszczenie GUS wyznacza nową stawkę, według której liczony będzie czynsz dzierżawny w I półroczu 2026 roku. Dla wielu gospodarstw to realna ulga finansowa.

GUS obniża stawkę pszenicy. Czynsz za państwową ziemię w dół w 2026 roku

Nowa cena pszenicy według GUS

Główny Urząd Statystyczny ogłosił, iż średnia krajowa cena skupu pszenicy za 11 kwartałów poprzedzających I półrocze 2026 r. wyniosła 84,45 zł za 1 dt. To poziom wyraźnie niższy niż w poprzednich okresach rozliczeniowych.

Dla porównania:

• II półrocze 2025 r. – 95,02 zł/dt
• I półrocze 2025 r. – 107,34 zł/dt

Oznacza to spadek o 10,57 zł/dt względem ostatniego półrocza oraz aż 22,89 zł/dt w porównaniu z początkiem 2025 roku.

Co to oznacza dla czynszu dzierżawnego?

Niższa cena pszenicy to automatycznie niższy czynsz dzierżawny za grunty Skarbu Państwa, jeżeli w umowie został on określony w decytonach pszenicy. W praktyce rolnicy zapłacą mniej za każdą ratę półroczną, co w skali roku może oznaczać konkretne oszczędności, szczególnie w gospodarstwach o większym areale dzierżaw.

Zmienione zasady liczenia czynszu – o czym trzeba pamiętać

Od 1 stycznia 2024 r. obowiązują nowe zasady wyliczania czynszu dzierżawnego. Wcześniej podstawą była cena pszenicy z ostatnich 6 miesięcy, dziś jest to średnia z 11 kwartałów, czyli niemal trzech lat.

Jak wyjaśnia KOWR, zgodnie z obowiązującymi przepisami:
czynsz określony jako równowartość pszenicy przeliczany jest na podstawie średniej krajowej ceny skupu z 11 kwartałów poprzedzających półrocze, w którym przypada termin płatności.

To rozwiązanie ma ograniczać gwałtowne skoki czynszu i zwiększać przewidywalność kosztów.

Ile faktycznie płacono w 2025 roku?

Dane KOWR pokazują, iż w I–III kwartale 2025 r. średni czynsz dzierżawny w skali kraju wyniósł 13 dt/ha. Różnice regionalne były jednak bardzo duże.

Najwyższe czynsze:

• Łódzkie – 36,8 dt/ha
• Kujawsko-Pomorskie – 23,7 dt/ha
• Pomorskie – 19,3 dt/ha
• Podkarpackie – 18,3 dt/ha
• Wielkopolskie – 17,8 dt/ha

Najniższe czynsze:

• Zachodniopomorskie – 7,8 dt/ha
• Lubuskie – 8,0 dt/ha
• Podlaskie – 9,5 dt/ha

Te różnice sprawiają, iż spadek ceny pszenicy będzie szczególnie odczuwalny tam, gdzie czynsz liczony w dt/ha jest najwyższy.

Terminy płatności pozostają bez zmian

Niższa stawka nie zmienia harmonogramu płatności. Czynsz dzierżawny przez cały czas opłacany jest w dwóch ratach półrocznych:

• za I półrocze – do 30 września, 31 października lub 15 listopada,
• za II półrocze – do 28 lutego lub 31 marca następnego roku.

Wysokość raty wynika z prostego przeliczenia: połowa rocznej ilości czynszu w dt × cena pszenicy ogłoszona przez GUS.

Przy stawce 84,45 zł/dt rachunek za państwową ziemię będzie wyraźnie niższy niż jeszcze rok temu. W realiach wysokich kosztów produkcji to jedna z niewielu informacji, które rolnicy mogą dziś uznać za jednoznacznie korzystne.